است .
نسخه :
بزر كاسنى ده درهم ، بزر كشوث ده درهم ، آب پز كاسنى بيابانى ( طرحشقوق ) خشكيده بيست درهم . افشرهء زرشك پانزده درهم ، لاك شسته پنج درهم ، راوند چينى پنج درهم . قارچ چمنى هفت درهم . همه را با گلاب قند درهم بسرشند . و با آب سبزيهاى نامبرده در اين نسخه تناول كنند . در حقيقت اين معجون را اطبّاى پيشينه استعمال كردهاند ، امّا يكى از اطبّاى اين اواخر ، ادعا مىكند كه از شاهكارهاى خود او است ! در هر حال اين معجون از معجون كلكلانج بيشتر جاى اعتماد و سالمتر است . در اسهال دادن بيمار بسيار فعال و در عين حال نيروبخش است .
شربتى در علاج استسقا خوب است كه تركيب زير را دارد .
نسخه :
سوختهء ساييدهء مس به وزن يك مثقال . چلغوز كبوتر ، يك مثقال . چوبك ساقهء گياه فيجن ( سداب ) سه مثقال همه را با اندكى نمك خمير در شرابى ريزند و بخورند .
شربت زنبق نيز براى بيماران استسقايى خوب است .
حبّهاى تناولى كه در علاج بيمارى استسقا بهره رسانند از اين قرارند :
1 - حب موسوم به حب فيلغريوس كه تركيبش چنين است .
نسخه :
سونش مس ، برگ خامالاون و بزر رازيانهء شامى از هريك يك جزء . همه را درهم بسرش و حب بساز ! اگر نيروى بيمار زياد است ، هر باره به وزن يك مثقال ، و اگر نيروى كافى ندارد ، به وزن يك درهم تناول كند .
و اينك سياههاى از نام داروهايى كه حب از آنها سازند و در علاج بيمارى استسقا مفيدند :
حب بهرام « 1 » ، حب خمسه ( خمس - نسخه . ) ، حب سكبينه ، حب خامالاون ( حب شعثا - نسخه . ) كه در علاج استسقاى خيگى فوق العاده مفيدند .
حب راوند در استسقاى گوشتى بسيار مفيد است .
حب مقل ، حب گاو كشك ( شبرم ) در علاج استسقا مفيدند . حبهايى را نيز در اقرابادين ذكر كردهايم كه در علاج بيمارى استسقا مفيد و تأثيربخشند .
اين حب كه تركيبش در زير آيد بسيار خوب است .
هامش
( 1 ) - بهرام يا بهرم يا بهرمان - عصفر - تذكرهء انطاكى . بهرام - عصفر - تحفه . عصفر - كاجيره .