خامالاون ( هفت برگ از گياهان شيردار ) در علاج بيمارى استسقا بسيار قوى و تأثيربخش است ، اما بايد براى دفع گزند آن را در سركه خيس كنند . و اگر از سركهاى كه در آن خامالاون خيسيده ، اسكنجبين سازند و بخورند از داروهاى علاج استسقا است .
اندران ( صمغ اشه ) به وزن تقريبا دو درهم در عسلاب بريزند و بخورند ، مفيد فايده است .
داروهاى علاج استسقا كه در گرمى و سردى ميانه و در تأثيربخشى نيز ميانه به حساب آيند ، عبارتند از :
سكبينه ، زنبق ، بزر گزنهء پوستكنده كه با عسل و آب برگ ترب بسرشد .
داروهايى كه كمتأثيرتر و بىخطرتر از همه هستند ، داروهاى زيرند :
آب قاقله ( هل بويا ) نيم رطل با گز استبرك بخورند . همچنين آب كاكنه ، آب تاجريزى ، اسكنجبين خامالاون ، شير شتر اصلاح شده و تقويت شده با دارو ، آب پنيرى كه به وسيلهء زنبق ، خامالاون ، سونش مس و امثال آن تقويت شده باشد .
اينك دارويى تركيبى كه در علاج استسقا و بويژه در علاج استسقاى خيگى بسيار خوب است .
نسخه :
نمك سنگ بلورى يك درهم . تربد ساييده به وزن پنج درهم . هر دو را در يك رطل آب پنير ريزند و بر آتش گذارند تا بجوشد و كف از آن گيرند و بپالايند . اول از يك سوم رطل شروع كنند و كمكم هر روز نوشيدن آن را افزايش دهند تا به يك رطل در روز مىرسد . اين دارو آب مايهء استسقايى را كم مىكند و گرمى نمىبخشد .
- كدام نوع از آب پنير بهتر است ؟ اينك به ترتيب اولويت ذكر خواهد شد .
1 - آب پنير گرفته از شير شتر .
2 - اگر بيمار مبتلا به استسقا ، گرمى دارد پنير گرفته از شير بز ، شير الاغ و هرآنچه به شير الاغ نزديك باشد ، خوب است .
اينك دارويى تركيبى كه در علاج استسقاى گرم بسيار خوب است .
نسخه :
به را تكهتكه كنند و در سركه اندازند و تا سه روز در سركه بماند . به اندازهء نصف سركه شكر در آن ريزند . همه را بهم زنند تا عسل مانند و منعقد مىشود . از آن تناول كنند .
اگر از بزر خالاماون و گز استبرك حب سازند و تناول كنند خوب است و حتى براى بيمار گرم مزاج استسقايى هم هيچ خطرى در بر ندارد .
معجونهاى علاج استسقا :
معجون كلكلانج ، معجونى ساخته از ريم آهن و خالاماون كه در اقرابادين ( كتاب پنجم ) ذكر كردهام . معجون ديگر هست كه ديگران ابداع كردهاند ، آن هم خوب بوده و تركيبش به قرار زير