از طبيبان گفتهاند : « چند عدد آلاكلنگ « 1 » را بياورند . بال و سر آنها را بكنند ، لاشهها را در عسلاب بريزند و بهم زنند . بيمار به حمام برود و بعد از حمام از اين عسلاب بخورد . يا نان با آن عسلاب بخورد . » به عقيدهء من اين دارو خطرى بزرگ و بلايى عظيم در بر دارد . هيچ وقت جسارت نمىكنم كه چنين دارويى را تجويز كنم . منتهى درجهء جسارتم تا اين حد مىرسد كه اجازه بدهم به وزن يك قيراط از لاشهء آلاكلنگ را در شربتى از آب ميوههاى سازگار و بىآزار - كه شناخته شدهاند - قاطى كنند و بخورند .
گفتهاند : « اگر بدن پاكسازى شود ، و هر روز به اندازهء يك نخود ترياق را با آب پز پونه بخورند و مدت بيست و يك روز بر آن دوام كنند ، و درعينحال در اين مدت بيمار شبانه روز يك بار غذا بخورد ، آن هم غذاى سبك باشد و كم بخورد ، از بيمارى استسقاى خيگى نجات يابد و خوب مىشود . »
طبيبى ديگر اظهار عقيده كرده است كه :
« اگر بيمار استسقاى خيگى پشك بز را در عسل ريزد و بخورد شفا يابد . يا بول گوسفند يا بول الاغ را با سنبل و عسل درآميزد و بخورد خوب مىشود ، و يا زراوند غلتان ( زراوند ماده ) به وزن سه درهم در شراب ريزد و به هم زند و شراب را بخورد . »
برخى از اطباء گويند : « اگر بيمار استسقاى خيگى هر روز يا يك روز در ميان به اندازهء يك عدد باقلى از شبت سبز صاف شده در آب بخورد بسيار خوب است . »
ساير داروهاى مفيد در علاج استسقاى خيگى از اين قرارند :
كلكلانج ، داروى لاك كه در علاج استسقاى خيگى ويژگى دارد و در ساير استسقاها نيز مفيد است ، داروى كركم ( زعفران هندى ) ، معجون ابوريطوس كه در علاج استسقاى خيگى ويژگى دارد ، گوارش سوسن ، داروى پياز دشتى ، شراب پياز دشتى و ترياق .
و اين را بدان ! كه ترياق و داروى كركم ( زعفران هندى ) و كلكلانج در مراحل اخير بيمارى استسقاى ناشى از سردمزاجى بسيار بهره رسانند .
داروى تركيبى زير كه آن را قرص شبرم ( گاو كشك ) نامند بسيار مفيد و شگفتآور است .
نسخهء قرص شبرم :
گاو كشك و هليلهء زرد ، هريك يك جزء درهم مخلوط شوند و قرص از آن ساخته شود . بيمار هر چهار روز به وزن يك دانگ تناول كند و به تدريج آن را تقريبا به يك درهم برساند و در خلال چهار روزه فاصله بين قرص شبرم قرص زرشك تناول كند .
داروهاى ديگر هست كه از راوند ، كوشنه ، ثمر غار ، شنبليله ، لوبيا گرگى ، زنجفيل شامى ، كوشاد ( پنجه گرگ ) ، انگم بادام و بارزد تركيب مىشوند و در علاج استسقاى خيگى خوب و مفيدند .
هامش
( 1 ) - آلاكلنگ حشرهاى است ساسمانند داراى حلقه خالهاى سرخ و سياه كه بسيار سمّى است - م .