داروهاى تناولى را پياپى مده ! فاصله ميان دارويى تا داروى ديگر را مراعات كرده و در چندين نوبت تجويز كن !
تا حدس زدى مادهء خلط - كه سبب بيمارى شده است - دارد جمع مىشود ، مگذار ريشه دواند و ثابت بماند . پاكسازى را از نو شروع كن !
داروهاى اسهالى ، كه براى بيمار تجويز مىكنى ، هيچگاه نبايد از حالت معدهء بيمار غافل باشى . نكند اين داروها كار دست معده بدهند و آن را به آزار و درد مبتلا سازند . همواره داروهاى خوشبو را با داروى اسهالى قاطى كن !
اگر ديدى كه بيمار نيروى كافى دارد ، هيچ ترس و ترديدى به خودت راه مده ! هر دارويى كه مصلحت مىدانى و آسايش بيمار را در استعمال آن مىبينى تجويز كن !
خلاصه بايد طرز معالجه طورى باشد كه نگذارى ريختنىهاى بدجنس توليد شوند و هميشه سعى كنى كه توسط پاكسازيهاى كممايه و كمشدّت و پياپى ، خلط را بيرون آورى .
تا امكان دارد از رگزنى استفاده مكن ! اما اگر ديدى كه بجز رگ زدن چارهاى نيست ، و در بدن پرشدگى از خون هست ، رگ بزن ، امّا بسيار احتياط كن ! يكباره خونى را كه بايد بكشى مكش و در چندين دفعه خون مورد نياز را بيرون كش و خونگيرى در سه يا چهار روز انجام شود .
شرايطى كه بايد رگ بزنى و خونگيرى كنى اكثرا وقتى است كه سبب پرشدگى بدن از خون ، بند آمدن جريان خون حيض يا خون بواسير باشد .
امّا به عقيدهء من بهتر آن است كه قبل از رگ زدن ، وسيلهء داروهاى مسهل مانند ايارج فيقرا و امثال آن بيمار را پاكسازى كنى . آنگاه اگر ديدى كه حتما رگ زدن لازم است ، رگ بزنى و كافيست اگر كمى خون بيرون بكشى - همين دستورات معالجه را در علاج بيمارانى كه نياز به پاكسازى داشته و خلط لزج در بدن دارند ، به كار ببر ! داروهايى را تجويز كن كه بيمار را اسهال دهند و بند آمدهها را باز كنند .
بعد از داروهاى اسهالى ، داروهاى ادرارآور و بازكنندهء بند آمدهها را استعمال كن !
حقنهاى كه مادهاش از داروهاى نرمىبخش و تحليلبرندهء رطوبت باشد و مادهء رطوبى را اسهال دهد ، براى بيماران سوء قنيه بسيار مفيد است .
بعد از آنكه پاكسازى شدند ، معالجههاى آتى را سفارش ده :
به اعتدال ورزش كنند ؛ نه بسيار سخت نه بسيار نرم .
كمتر آب بنوشند .
در آبهاى بوركى ، گوگردى و زاجى ( شب ) آبتنى كنند . چند مدتى نزديك دريا باشند و با آب دريا آبتنى كنند . در آبهاى گرم معدنى آبتنى كنند . امّا حمام آب شيرين براى اين بيماران خوب نيست . بايد از تنشوئى با آب شيرين و گرم حمام دورى جويند . حمام خشك بد نيست بلكه خوب هم هست . بدون آبتنى بروند در جاهاى خالى و گرم حمام بمانند و عرق كنند .
بيمار سوء قنيه بهترين علاجش اين است كه قبل از غذا خوردن خود را قى دهد . در اوايل شروع به قى كردن ، وسيله ترب داخل اسكنجبين خود را قى دهند . بعدا عادت كنند كه توسط
قانون ( فارسى ) — صفحة 291
مساهمون: أبو علي سينا
ص٢٩١