داروهاى تكى و ساده كه در معالجهء چنين حالتى مفيد فايدهاند عبارتند از :
ثمر صنوبر ، مخ استخوان حيوانات ، انواع پيه ميانگين در سردمزاجى و گرممزاجى و مايل به گرممزاجى .
آرد شنبليله رسانندهء ورم است و تا اندازهاى ليونتبخش هم هست .
كوشنه ( قسط ) بسيار خوب و اثربخش است . اگر نيم درهم تا يك مثقال كوشنه را با شراب سياه انگورى مخلوط با آب يا با هر شرابى بخورند به زودى اثربخشىاش آشكار مىشود .
اگر روغن سنبل رومى ، يا روغن بلسان يا روغن كوشنه را در آبى بريزند كه فيجن و شبت در آن پخته است و به مدت هفت روز از آن تناول كنند بسيار فايده بينند . و اگر روغن سنبل رومى در آن آب ريخته شده است ، مقدار تناولى چهار درهم باشد خوب است .
افشرهء درمنهء سبز را چند روزى بخورند نفع بينند .
بزر گياه پنج انگشت را به وزن يك درهم با شربتى سازگار با كبد بخورند ، بهرهرسان است .
يك درهم مشكانيه را با آب كرفس يا آب رازيانه يا آب كاسنى بخورند مفيد است .
يك مثقال بارهنگ خشكيده را با آبپز لوبيا گرگى كه تقريبا نيم درهم سنبل و كمتر از يك درهم فلفل در آن باشد بخورند خوب است و بهره بينند .
بادام تلخ در شراب ريزند و بخورند ، مفيد است .
بيخ گياه خون سياوشان نيز مفيد است .
پرزه ليفهاى غار ، ثمر غار ، بيخ روناس ، بيخ لوف ، نخود سياه ، اربه ، كمادريوس ، مانداروى تلخ ( بلوط زمينى ) همه در علاج نخستين مرحلهء ورم سخت كبد خوبند .
از جمله داروهاى تناولى كه در علاج اين علت نافع است داروى تركيبى زير است .
نسخه :
گل محمدى خرد شده و كوبيده ده درهم ، علف گربه دو درهم . زعفران يك درهم . كوشنه يك درهم و نيم . مصطكى يك درهم ، بادام تلخ يك درهم و نيم و مقل سه درهم .
مقل را در شراب حل كن ! ساير داروها را بكوب و همه را با شرابى كه مقل در آن حل شده بسرش و قرص بساز و هر باره سه درهم از آن را تجويز كن كه بيمار با عسلاب بخورد . و يا قرص را با آبپز بزرها بخورد .
اگر بيمار حرارت داشت ، قرص ياد شده را با آب لبلاب و آب كاسنى بخورد . در علاج اين حالت دارويى تركيبى هست كه داروى اسقلينادوس ناميده شده است و زهرهء خرس در آن به كار رفته . اين دارو بسيار سودمند واقع مىشود ؛ زيرا انواع و اشكال داروهايى كه گفتيم براى علاج ورم سخت كبد در مرحلهء سرآغاز مفيدند ، در اين دارو جمع شدهاند . تركيب دارو از اين قرار است .
نسخه :
ماشدارو ، گندناى بيابانى ، بزر كرفس كوهى ، كوشاد ، بزر گياه پنج انگشت ، زهرهء خرس ، خردل ،