نسخه :
گوشت زرشك ده درهم . گل پنج درهم . تباشير پنج درهم . مغز تخم خيار ، مغز تخم كدو ، بزر پنيرك و بزر كاسنى از هريك سه درهم . بزر رازيانه دو درهم . اينها را همه باهم بسرشند و قرص از آن سازند .
مقدار تناولى دو مثقال است . هرگاه نياز بدان افتاد كه در فرونشاندن گرمى ورم داروى تأثيربخشترى باشد ، كمى كافور بر آن اضافه كن ! و اگر خواستى كه بيشتر تقويت كبد كند ، كمى لاك و راوند بر آن بيفزاى . اگر بيمار سرفه دارد ، اندكى از ربّ شيرينبيان و كتيرا و ترنگبين نيز در داروى قرص مذكور بريز .
اگر ورم كبد گرم است اما از آن گرمهاى بسيار شديد نيست و به نهايت درجهء گرمى نرسيده است .
داروى تركيبى آتى از قرص ياد شده تأثيربخشتر و با كبد سازگارتر است .
نسخه :
آب رازيانه ، بارهنگ ، گورگياه ، كرفس كوهى و لبلاب كه هريك از آنها را با اسكنجبين تناول نمايند .
اين داروها و امثال آنها در مراحل اول ورم گرم خونى كبد مفيدند .
و اگر ورم شروع به پخته شدن و رسيدن كرده و دارد كمكم مىرسد ، باز اين داروها نفع رسانند .
قرص گل نيز در اينباره بهرهرسان است و بويژه براى علاج ورمى كه در طرف گودى كبد باشد .
امكان دارد كه وارد آمدن از ضربت بر كبد يا از اثر دردهاى باطنى كبد ، كبد به ورم گرم خونى مبتلا شود . براى جلوگيرى از رويدادى كه بعد از ضربت خوردن و به درد آمدن كبد روى مىدهد ، بهتر آن است كه بعد از خونگيرى لازم ، به مدت سه روز هر روزه به وزن يك درهم روناس و راوند چينى تناول شود .
اگر تشخيص دادى كه ورم در طرف گودى كبد است ، دارويى را كه تجويز مىكنى و سردىبخش است با آب لبلاب مخلوط باشد . آب سلق و هرچه بازدارندهء ورم و رسانندهء ورم و نرمىبخش شكم است مفيدند .
هنگامى كه ورم به حدى رسيد كه شروع به پخته شدن كرد ، خيار چنبر دارويى با آب رازيانه و آب تاجريزى و آب لبلاب به بيمار بدهى خالى از فايده نيست . خوب آن است كه در غذايش بزر كاجيره و كمكى گزنه و بسپايك باشد .
همينكه ورم فروكش كرد ، داروهاى نيرومند مانند : الوا ، قارچ چمنى و تر بد تناول كنند .
برخى از طبيبان در اين حالت خوردن هليلهء زرد براى بيمار تجويز مىكنند . كه من آن را نمىپسندم . زيرا هليلهء زرد خاصيت گيرندگى دارد و ممكن است قبوضيّتى كه در سرانجام كار مىبخشد دست بردار نباشد . بيم آن دارم كه اگر بيمار وسيلهء هليلهء زرد اسهال شود ، مادهء آبكى و كممايه بيرون ريزد . اما آنچه غليظ و پرمايه است متحجر شود .