فصل دوم فرق ميان ورم كبد و ورم ماهيچهء مراق
ممكن است ورم باشد و كبد را به درد بياورد و چنان بنمايد كه ورم كبد است اما ورم كبد نبوده بلكه ورم در ماهيچهاى از ماهيچههاى همراه مراق باشد كه بر كبد آمده است . اين دو نوع از ورم از چند جهت باهم فرق دارند .
1 - در وضعيتى كه قرار گرفتهاند ، فرق مىكنند .
2 - در شكل و هيئت از هم جدا هستند .
3 - روىآورهاى اين دو نوع ورم مختلفند .
فرق در وضعيت :
اگر ورم در ماهيچه باشد هميشه آشكار است و مىتوان آن را احساس كرد ، اما ورم كه در كبد باشد ممكن است در حالاتى با لمس پديدار و محسوس نباشد . و بويژه ورم كبد كسانى كه چاق و چلّه هستند و يا اگر ورم در قسمت گودى كبد باشد . مگر اينكه ورم بسيار وخيم بوده و كارش به دشوارى كشيده باشد . جايى از ماهيچه كه ورم در آن رخ مىدهد يا در طول يا در پهنا و يا مورّب ( اريب ) در ماهيچه جاى دارد ، كه حالات ماهيچهها را در تشريح بيان كردهايم .
فرق از حيث شكل و هيئت :
ورم كبد به شكل ماه نو است و خميده ( هلالى است ) كه با كبد هماهنگ باشد . با لمس از راه معاينه هر دو سر آن هلالى شكل را مىتوان حس كرد ، كه محدود است و از دو سر خميده و زود به نهايت مىرسد . اما شكل ورم كه در ماهيچه باشد مستطيل است . طرفى از آن غليظ ( ستبر ) و طرف ديگر باريك مانند دم موش است . جاى قطع شدن آن با دست زدن احساس نمىشود بلكه همينقدر احساس مىشود كه دراز است و در درازا كمكم از ستبرى به باريكى مىگرايد .
و اگر ورم ماهيچه به حالت مستطيل بوده و ماهيچه مورّب و ژرفارو باشد ، با دست ممكن است احساس نشود ، همينقدر احساس مىشود كه چيز مستطيل مانندى هست و تا اندازهاى به ورم كبد شبيه است .
فرق در روىآورهاى نتيجه ورم :
روىآورهاى ورم كبد بدون اشتراك اندامان ديگر و همچنين روىآورهاى ورم كبد كه با اشتراك اندامان ديگر باشد ، با روىآورهاى ورم ماهيچه چندان شباهتى ندارند كه به حساب آيد .
اگر ديدى كه مراق بيمار دارد مىخشكد حدس بزن كه ورم در كبد است .