گشادتر شوند ! رودهها از سوراخها فرو ريزند .
3 - صفاق سدمانندى است كه در بين رودهها و مراق و ماهيچههاى بين شكم كه با مراقند قرار گرفته است كه نگذارد باهم تماس مباشرت مستقيم داشته باشند ؛ كه اگر اين سد پيهى و چربى نبود ، كار پريشان مىشد و خللى در كار رودهها رخ مىداد .
4 - اندامان درونى را كه دربرگرفته ، نگهدار است و براى آنها سپرى شده است .
5 - آبشامههاى ديگر كه در شكمند و شناخته هستند در كار صفاق سهيمند و با صفاق همكارى مىكنند .
صفاق خارجى كه منظور مراق است چكاره است ؟
1 - به وسيلهء حركت دادن ماهيچههايى كه با وى هستند فشار بر معده مىآورد و معده را به حركت وادار مىنمايد و از اين حركت كشيده مىشود و همهء معده و آوندهاى داخل معده ، بر مواد در برگرفتهء خود فشار مىآورند و موادى كه وقت بيرون ريختنش سررسيده و سزاوار بيرون فرستادن هستند بيرون داده مىشوند ؛ كه ريختنى و سزاوار بيرون دادن را مدفوع گويند .
2 - به وسيلهء حركت دادن ماهيچهها فشار بر آبدان وارد آيد و بول را ريزش مىدهد .
3 - فشار بر رودهها وارد مىآيد و بادى كه بايد بيرون داده شود اخراج مىگردد كه مزاحم معده نشود .
4 - فشار بر زهدان وارد مىآيد كه در به دنيا آمدن نوزاد كمك مىكند .
5 - مراق هم بر بالاى صفاق ، اندامان درون را باهم پيوند داده و آنها را به پشت پيوست كرده است و پيوندى محكم ساخته است .
6 - درحالىكه مراق با پشت جوش مىخورد ، تو گويى پشت و مراق يكى هستند .
7 - هرگاه مراق به حجاب مىپيوندد و هر دو طرفش در پشت به هم مىرسند و با پشت به هم مىپيوندند ، آنجا را مىشود مبدأ و منشأ ناميد ؛ كه از اين منشأ زيادهاى هست از حجاب سرازير شده و به دهانهء معده رسيده است . از آن زياده كه به دهانهء معده رسيده است زيادهاى از مراق به سوى بالا مىرود و در پشت باز به هم مىپيوندند .
8 - مراق كه در پشت جمع آيد ، جرمى غشايى مىشود كه دربرگيرندهء پرزه رگهاى حسّاس نيست ، بلكه جسمى است ساده و بىحس .
9 - اين جرم غشايى فاقد ليفهاى حسّاس ، در پشت دو پردهء نازك و پوششى معده - كه از گوهر معده به وجود آمده - آن را دربرگرفته است و پردهء نازك گوشتيش را نگهدارى مىكند و به معده مىرسد و معده را با جرمهاى نزديك پشت مربوط مىسازد .
10 - همين جرم غشايى كه داراى ليف حسّاس نيست در راهپيمايى خويش دولا مىشود ؛ بالا مىرود و سرازير مىشود . غليظترين قسمت آن طرف پايين و طرف چپ است .
11 - اين جرم غشايى را از بالا ماهيچههايى بسيار نازك از ماهيچههاى شكم پوشيده است و در زير آن پردهء نازكى هست كه آستر شده و در حقيقت پردهء صفاق است و بسيار نازك است .
قانون ( فارسى ) — صفحة 8
مساهمون: أبو علي سينا
ص٨