7 - گرم شدن شديد خون و گوشت .
8 - از گرما آزار ديدن ( گدازيدن از اثر گرما . نسخه ) .
پيامدهاى سوء مزاج گرم كبد از اين قرار است :
1 - نخست خلط موجود در بدن مىگدازد .
2 - در درجهء دوم گوشت كبد شروع به گداختن مىكند .
3 - در درجهء سوم پوستاندازى در كبد و خراش در كبد رخ مىدهد .
4 - گاهى ممكن است سوء مزاج گرم كبد سبب يبوست زياد شود ، بدون اينكه بيمار احساس درد در دندهها يا سنگينى كند .
5 - به حد زياد مادهء زردرنگ و سرخرنگ و سبز گندنائى رنگ را قى مىكند .
6 - مدفوع زهرهآلوده و زياد است و بهويژه اگر سوء مزاج گرم كبد همراه ماده باشد .
7 - اگر سوء مزاج گرم كبد همراه ماده نباشد ، خون اندك مىشود . زبان زبر و تن لاغر گردد .
مىتوانى از عادات بيمار ، سنّ بيمار ، پيشه و كار بيمار ، طرز غذا و بهداشت بيمار دلايل وجود سوء مزاج گرم كبد را دريابى !
سوء مزاج گرم كبد از حيث شدت و سبكى ميانگين باشد ، كبد بيشتر از هر چيز صفرا توليد مىكند .
- اگر سوء مزاج گرم كبد بيش از اندازه و از حال متوقع بسيار پا فراتر نهاده است ، كبد بيشتر مادهء سودائى توليد مىكند . همچنين از بيمارى ماليخوليا و ديوانگى و غيره بر نوع سوء مزاج گرم و درجهء شدت آن مىتوانى آگاهى يا بى !
- اگر اسهال به رنگ آبى كه با آن گوشت شستهاند درآيد و همراه اشتها از بين رفتن شروع شود .
اكثرا از اثر ناتوانى كبد است كه اين ناتوانى كبد از اثر سوء مزاج گرم است .
اكثر كسانى كه كبدشان سوء مزاج گرم دارد ، مدفوع خشك و سوخته دارند . و اين خشكى مدفوع وقتى از بين مىرود كه از اثر سوء مزاج گرم كبد خون و خلط و مادهء گوشتين كبد بسوزد . كه در آن شرايط مدفوع بيرون مىرود و اين خشكى را از دست مىدهد .
هرگاه سوء مزاج گرم كبد به حدى برسد كه خون را بسوزاند ، مدفوع دردىمانند مىشود ، يعنى مدفوع به دردى شراب مىماند .
اگر كبد از اثر سوء مزاج گرم به حالتى برسد كه سوختگى در آن روى دهد ، يا ورم يا دملى در كبد پيدا شود ، آنگاه چيزى غليظ و سياهرنگ با مدفوع بيمار باشد . بدان ! كه اين چيز غليظ سياهرنگ ، گوشت كبد است كه متعفن شده است .
اما نبايد و نشايد هرچه را كه سياهرنگ است و با مدفوع بيرون مىآيد به فال بد بگيرى و آن را نشانهء بدحالى بيمار بدانى . امكان دارد اسهال به رنگ آبى كه در آن گوشت شستهاند درآيد و يا اسهال خونابهء چركالود رخ دهد و بعدا محتواى معده غليظ شود و سرانجام سياهرنگ ، غليظ و بدبو از آب درآيد . چنان كه مبتلايان به بيمارى وبائى با چنين حالتى روبرو مىشوند . احتمال دارد كه بعد از بيرون دادن مادهء خونابهء چركالود از معده اول خون و سپس مادهء سودائى آبكى دفع شود .
قانون ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٩٧