بزنند خلاصه مىتوانى از هرچه مخالف هضم شدن طعام است نشانى منشأ باد را بجوئى و خلاصه هرگاه سبب اين بادهاى ناسازگار را شناختى ، طرح رفع آنها را مىريزى ؛ بيمار را وادار به پرهيز از سبب مىكنى و طرز خوراك را تغيير مىدهى .
فرق ميان باد شكم توليد شده از خلط سودائى و باد توليد شده از خلط تر مزاج ناپخته و كال در اين است كه باد توليد شده از مادهء سودائى خشك است و باد توليد شده از خلط رطوبى ، باد نمناك است .
نشانى منشأ انواع بادهاى ديگر ، وجود خود بادها است كه خود را اعلام مىكنند .
علاج
اگر سبب بوجود آمدن باد شكم از اثر خوردن خوراك بادزاست دستور علاجش چنين است :
1 - خوراك بادزا نخورد و از آنچه تا حال خورده است دورى جويد . خوراكى را برگزيند كه بادزا نيست و در عين حال زودهضم است .
2 - تا اين رژيم را مراعات مىكند ، بايد بر بالشى كه آكندهاش گرمىبخش است - مثلا پر از پنبه است - دمر بخوابد و شكمش بر بالش قرار گيرد . « 1 »
3 - اگر سبب بادهاى شكم از اثر سردمزاجى و ناتوانى معده است ، علاجش :
الف - داروها و غذاهايى است كه در باب سردمزاجى و ناتوانى معده ذكر شدهاند .
ب - سطح معده را از خارج با روغنهايى بينداى كه داروهاى بادشكن در آنها پخته است . از قبيل :
گياه ننه حوا ، انگدان رومى ، زيره . و اگر نياز به داروى قويتر بود ، برگ فيجن ، برز فيجن ، ثمر غار ، انگدان و سيساليوس ( نوعى ديگر از انگدان ) را در روغن غار يا روغن كرچك و امثال آن بپزند و بر معده مالند .
ج - شايد اگر شبت را با روغن و يا چيزى در خاصيت شبت را در روغن آميزند و گردن را بدان مالش دهند كافى باشد و پس از آن مرهم بسيار تحليلبرنده از نوع مرهمى كه با حسل و شبت و خاكستر و آب مىسازند ، معده را مالش دهند .
د - شايد نياز باشد كه بيمار به وسيلهء اين روغنها حقنه شود . و شايد نياز باشد كه زفت با مادهء حقنهاى مخلوط باشد .
امّا اگر توليد باد شكم از اثر سردمزاجى معدهء همراه مادهء غليظ است ، نبايد داروهاى ذكر شده به كار روند . كه امكان دارد باد را بيشتر برانگيزند . بايد قبل از هر چيز مادهء سوء مزاج سرد را پاكسازى كنى آنگاه داروى تناولى يا گذاشتنى يا ماليدنى به كار برى .
- اگر سوء مزاج سرد معده ساده و بدون ماده است يا ماده هست اما بسيار كم ، نگران مباش و از دارو استعمال كردن صرفنظر مكن !
بهترين داروى تناولى بادشكن و بسيار بهرهرسان عبارت است از :
هامش
( 1 ) - اما بايد سقف محكم باشد ! ( م ) .