علاج
كسى كه خوراك به سستى و كندى از معدهاش پايين مىرود ، يا در معدهاش به حالت شناور درمىآيد ، علاجش به قرار آتى است :
بر پهلوى راست بخوابد ، كه بر پهلوى راست خوابيدن در سرعت بخشيدن به پايين آمدن خوراك از معده تأثير بسزا دارد . هرچند بر پهلوى راست خوابيدن در هضم خوراك ايجاد ناتوانى مىكند .
آهسته پيادهروى كند .
پاها را ماساژ دهد .
بادهاى شكم را پراكنده نمايد كه راجع به آن بحث كردهايم .
كسانى كه با سرعت بيش از حدّ لازم خوراك از معدهشان پايين مىآيد - چنين كسانى را طبيبان پيشين ممعود ( معدهزده ) مىناميدند كه در اين اواخر كلمهء ممعود را در غير اين حالت بر زبان مىرانند - علاجشان به قرار زير است :
نسخه
آرد شنبليله و بزر كتان بطور متساوى با عسل بسرشند و بر معده گذارند و از آن بخورند .
نسخهء ديگر
زردهء تخممرغ برشته ، يك قاشق عسل و مصطكى به وزن دو دانگ . مصطكى را بسايند و همه را در پوست تخممرغ خالى شده از سفيده و زرده و خشكيده بريزند و بر خاكستر گرم بگذارند و با چوبكى يا هرچه باشد بهم زنند تا برشته شود و بخورند . اين عمل را مدت سه روز تكرار كنند .
روىهمرفته بايد چنين كسانى قبل از غذا چيزى از گيرندهها بخورند كه قبوضيت بدهد . اين پيشخورى گيرنده اگر براى شخص دارندهء معدهء سردمزاج است بايد گرم و گرمىبخش باشد .
اگر مزاج تمايل به سردى دارد . خوراك با گرممزاجى مخلوط باشد . و تو چنين داروها را همه مىشناسى ! بهتر آن است كه بعد از غذا خوردن بخوابند ، از جاى نجنبند كه ورزش كردن بكلّى ممنوع است . بعلاوه بازوها را باندپيچى كنند .
فصل هشتم سفتى و سختى معده
گاهى رخ مىدهد كه معده سفت شده است و چنان سفت است كه به ورم مىماند ، اما ورم نيست .
سبب اين سفت و سخت شدن معده سردى پرپشت و پرمايه ، يا مادهء سودائى غليظ است كه در معده وارد آمده است و سبب ورم نمىشود