من مىگويم : اين اختلاف عقيده از اين سر زده است كه كلمهء ( قوبيون ) يونانى را يكى به شوكران ترجمه كرده و ديگرى گفته شوكران نيست و بيش است و تأثيرات گياه بيش را به اين گياه نسبت داده است . مزاج : در سوم تا چهارم سرد و خشك است . گزينش : بهترش نوع جزيرهء كريت ، و ( اطبعى ) و كليكيا است . خاصيت : خونريزى را بند آرد . خون را مىبندد ، تخديركننده است . آرايش : به علت سردى زياد كه دارد اگر بر جاى موى چيده مالند مانع بازروئيدن مو شود . بر پستان مالند بزرگ نمىشود . ورم و ثبور : افشرهاش داروى ( جمره ) و مورچگى است . مفاصل : بر نقرس گرم مالند مفيد است . سر : گويند افشرهاش رطوبتهاى گوش را از بين مىبرد . چشم : افشرهاش داروى چشمدرد است . سينه : بر پستان نهند پستان بزرگ نمىشود و بىاراده شير از آن نمىتراود . اندامان راننده : خونريزى را بند آرد . داروى درد زهدان است . بر خايه نهند خايه بزرگ نمىشود . بر اندامان منى مالند خوابهاى جنسى نمىبينند .
زهرها : سم قاتل است و علاجش نوشيدن شراب خالص است .
شقاقل :
بيخ زردك بيابانى است . مزاج : در دوم گرم و تا حدى رطوبت دارد . خاصيت : ملين است و مربايش همقوت مرباى هويج است . اندامان راننده : شهوتانگيز است . جانشين : بوزيدان را مىتوان به جاى شقاقل به كار برد .
شجرة مريم :
كه همان بخور مريم است و در فصل ميم در بحث از ( مقلامينوس ) ذكر گرديد . بخور مريم سه نوع است : نوعى بدون ثمر و دو نوع ثمر دارند . سر : در علاج زكام سرد مفيد است . چشم : از آب در چشم آمدن خوب است .
شهمانج ( شابانك ) :
مزاج : در دوم گرم و خشك است . خاصيت : تحليلبرنده و بسيار لطافتبخش . اگر زير بالش كودك گذارند در علاج جريان آب دهن در وقت خواب نافع است . مفاصل : بر تن مالند ، يا به بينى كشند ، - يا با شراب بخورند علاج فالج است . سر : آبش را به بينى كشند مغز را مىپالايد ، و در علاج كجدهنى مفيد است و با شراب خورند از صرع سودمند است . اندامان غذا : رطوبتهاى معده را برچيند و گويند اگر زير سر كودك باشد آب از دهنش نمىريزد . اندامان راننده : بادهاى زهدان را مفيد است .
شب ( زاج بلورى ) :
ديسقوريدوس گويد : شب انواع بسيار دارد . و سه نوع از آنها را كه عبارتند از :
( مشقق - پارهپاره ) ، تر ، گوىآسا ( مدحرج - غلتان ) . به منظور دارويى به كار برند . مشقق شب يمنى است كه رنگش سفيد مايل به زردى و مزهاش گيرنده و ترش است و تو گويى خردهريزهاى شب است . نوعى از شب سنگآسا است و مزهء گيرنده ندارد و از تيرهء شبها به حساب نمىآيد . مزاج : در دوم گرم و خشك است . خاصيت : بازدارنده ، خشكاننده ، همه حالات خونريزى را بند آرد . از جريان و ريزش مواد زائد جلوگيرى مىكند . آرايش : با آب زفت داروى شورهء سر ، شپش ، بوى گند دهان و زير بغل است . زخم و