عكر الزيت ( روغن زيتون پرمايه ) :
روغن زيتون را در آوندى مسين اما مس قبرسى ريزند و بر آتش گذارند و آنقدر بجوشد تا مانند عسل پرمايه گردد . كار افشرهء فيلزهره را مىكند و از آن بهتر است . سر :
اگر عكر الزيت را با آبغوره بپزند تا ببندد و بر دندان كرمخورده گذارند برمىكند . چشم : گاهى با داروهاى تركيبى چشم به كار مىرود . اندامان راننده : تا كهنهتر باشد براى اندامان درونى بهتر است .
حقنهاش به نفع معده و قرحهء زهدان است . مفاصل : روغن زيتون غليظ شدهء نو كه ناپخته باشد سائيده شود و بر نقرس ريزند مفيد است و درد مفاصل را از بين مىبرد .
در اينجا حرف عين پايان مىيابد و داروهاى اين فصل به سى و دو رسيد .
فصل هفدهم حرف ( ف )
فضّه ( نقره ) :
مزاج : سردىبخش و خشكاننده است . خاصيت : دردىاش بسيار قبض است و تا اندازهاى جذب و خشكانيدن دارد . سونش نقره را با داروهاى ديگر مخلوط كنند رطوبتهاى لزج را برچيند . ورم و جوش : در علاج گرى و خارش بسيار خوب است . سر : سونش نقره را با بعضى از داروهاى ديگر براى علاج گند دهن مخلوط مىكنند بسيار مفيد است . سينه : سونش نقره با داروهاى ديگر علاج خفقان است .
فانيذ ( پانيد ) :
افشره نيشكر را آنقدر مىجوشانند تا مىبندد و پرمايه مىشود ، پانيد تنها در مكران كه تابع كرمان است به عمل مىآيد و از آنجا به ساير اطراف مملكت مىآيد . گزينش : پانيد سفيد و نازك حرانى بهترين نوع است . مزاج : در اول گرم و تر ، سفيدش ترمزاجتر است . خاصيت : از شكر پرمايهتر و بسيار گرمتر است . نفس : علاج سرفه است . اندامان راننده : ملين است . در علاج سردى زهدان و روده نافع است .
فو :
گياهى است كه برگش به برگ كرفس شبيه است و از برگ كرفس درشتتر است . بلندى ساقه يك ذرع و بيشتر از يك ذرع مىشود . صاف و نرم است و قسمت بالايى به ستبرى انگشت و به رنگ زعفران و گرهدار است . گلش نرگسمانند و از نرگس درشتتر است و سفيديش مايل به بنفشى است .
از بيخش ريشههاى متعدد جدا مىشود . بيخش بوى خوش دارد . اين گياه در بسيارى از حالات همكنش سنبل است و ازاينرو بعضى آن را ناردين بيابانى نامند . ريشههاى پايينى بيخش همچون ريشههاى گورگياه و خربق سياه درهم آميختهاند و به رنگ زرد زعفرانى هستند . اين گياه اكثرا در سرزمينى رويد كه آن را ( نيطس ) گويند . خاصيت : بيخش گرم است . سينه : پهلودرد را دواست . اندامان راننده : بول را