شربت آن داروى يرقان است . اندامان دفعى : نعناع كاشتنى كه مرطوب است و بادزا غريزهء جنسى را تقويت مىنمايد . و آوندهاى منى را استحكام بخشد ، كرمها را مىكشد . اگر قبل از جماع بردارند ضد باردارى است . و اگر چند شاخهاى از آن با دانهء انار تناول شود ، اسهال و استفراغ شديد را قطع كند .
زهرها : نعناع و بويژه تخم نعناع براى سگ هارگزيده پادزهر خوبى است .
نارمشك :
شكوفه و پوسته و كاسبرگهايى است كه به چارگون ماند و از آن كمتر سرخى دارد و رنگش به زردى مىزند . بوى خوب دارد . كمى گسمزه است . در كنش تقريبا با ناردين برابر است ، بعضى نارمشك را ( ناغبشت ) گويند . مزاج : در سوم گرم و خشك است . خاصيت : لطيف و گدازنده است . اندامان غذا :
با معده و كبد سرد سازگار است و در اين زمينه با سنبل برابر است . جانشين : وزن يكچهارمش زنجفيل و نيم وزنش پسته و يكششم وزنش سنبل .
نخاله ( سپوس ) :
مزاج : در اول گرم و خشك است . خاصيت : زداينده ، نرمكننده ، بسيار تنقيهكننده است ولى باز در تنقيه به گاودانه نمىرسد - بلغم را تحليل مىبرد و بادها را مىپراكند . ورم و جوش : سپوس مخلوط با سركه ورمهاى نوخاسته را فرونشاند . شراب بر سپوس پاشند و بر ورم گرم پستان نهند مفيد است . ورم بلغمى و بادكردگى را علاج است . زخم و قرحه : سپوس را با سركهء بسيار تند ضماد كنند و تا گرم است بر گرى چركين گذارند بسيار مفيد است . سينه : سپوس و بويژه اگر آبپزش را با شكر و روغن بادام بخورند سينه را نرم كند . با شراب عجين شود و بر ورم پستان گذارند فايده بينند . اندامان دفعى : تحريك روده كند كه محتويات را بيرون ريزد . سوپ سپوس را بخورند شكم نرم شود . زهرها :
ضماد سپوس پادزهر كژدم و مارگزيده است .
نشاره ( آرد اره ) :
مزاجش مزاج درخت اره شده است . خاصيت : آرد ارهء چوب پوسيده اگر در درخت باشد تنقيهكننده و خشكاننده است . زخم و قرحه : آرد ارهء چوب پوسيده و بويژه آنچه از درخت مزاج قبض مانند خاردارها باشد ، با هموزنش انيسون با شرابى عجين شود و بسوزانند و سوخته را بكوبند و بسايند و گرد سائيده را بر قرحهء مورچگى پاشند نافع است .
نشا ( نشاسته ) :
مزاج : در اول سرد و خشك است . خاصيت : توانبخش و نرمكننده است . بايد نشاسته را با سه برابرش آب بپزند . آرايش : نشاسته و زعفران را بر پوست مالند لكهء سياه را بردارد . قرحه : قرحه را بهم آرد و خوب مىكند . چشم : مواد سيلانى را از چشم منع مىنمايد . سينه : سينه را نرم كند . سوپ نشاسته سرماخوردگى سينه را از بين ببرد . اندامان دفعى : نشاسته تنها يا با عدس شكم را بند آرد و از اختلاف مراره جلوگيرى كند .
نرثيعس ( نرثقيس ) :
اين گياه دارويى است گرم و در مغز آن پيه سبزرنگ و بسيار قبض هست و اگر با