آرايش : شپشكش است . ورم و جوش : در علاج ورم ناپيدا و التهابات شديد زير پوست و بسيار سخت نافع است . سر : سوسنبر را در سركه بپزند و با روغن گل بياميزند و بر سر مالند در علاج فراموشكارى و درهم برهمى فكر و بيماريهاى ( ثيرغس و قرانيطس ) مفيد است . در سركه بپزد و با روغن گل آميزد علاج سردرد است . برگ سوسنبر بيابانى بر سر و پيشانى بندند سردرد را دوا كند . اندامان غذا : كرم و كرم كدوى و بچهء مرده را بيرون آورد - سوسنبر و بويژه سوسنبر سنگلاخى بول و حيض را ريزش دهد .
سوسنبر بيابانى را با شرابى بخورند چكميزك را بازدارد . و سنگ را بيرون آرد . با شراب بخورند از درد و پيچش روده مفيد است . زهرها : پادزهر نيشها است . بر نيشزدهء زنبور گذارند يا وزن دو درهم را در اسكنجبين ريزند و بخورند درد نيش زنبور از بين برود .
نيلوفر :
جالينوس فرمايد نيلوفر كلم آبى است و گويند آن را حب العروس هم گويند و در شناسايى آن خلاف است . بيخ نيلوفر هندى حكمش حكم مهرگياه است . گزينش : بهترينش آن است كه بيخ سفيد دارد كه از بيخ سياه قوىتر است و تخمش از تخم آن مؤثرتر است . آرايش : بيخ نيلوفر و بويژه بيخ سياه را با آب به كار برند بهك را مىزدايد . و با زفت مخلوط كنند داروى داء الثعلب است . ورم و جوش :
بيخ نيلوفر داروى ورم گرم و آماس سپرز است . قرحه : تخم و بيخ نيلوفر داروى قرحه است . سر :
خوابآور است . سردرد گرم و صفرايى را تسكين دهد . ليكن بدن را ضعيف كند . سينه : شربتش براى دفع سرفه و سينهدرد خوب است . اندامان غذا : بيخ نيلوفر تناول شود يا ضماد گردد داروى آماس سپرز است . اندامان دفعى : اگر يكدرهم نيلوفر و بويژه يكدرهم از بيخ نيلوفر با شراب خشخاش تناول شود ؟
خوابهاى جنسى را كاهش دهد ، آرزوى جماع را مىشكند . منى را بند آورد . بيخ نيلوفر ، علاج اسهال مزمن و قرحهء روده است . بيخ نيلوفر ضماد شود درد مثانه را از بين مىبرد . تخم نيلوفر در هر چيز از خود نيلوفر قوىتر است . تأثيرش به حدى است كه خونريزى حيض را بند آورد . اگر بيخ نيلوفر زرد و تخم آن را چند بار با شير بخورند رطوبتهاى هميشگى زهدان را بازدارد . شربت نيلوفر زرد شكم را نرم كند . تبها :
شربت نيلوفر براى تسكين تب بسيار گرم و مشتعل بسيار سودمند است .
نعناع :
مزاج : در دوم گرم و خشك است و رطوبتى زائد همراه دارد . خاصيت : قوتى دارد كه گرمىبخش و گيرنده و بازدارنده است . در ميان سبزيهاى خوردنى گوهر نعناع از همه لطيفتر است . اگر چند شاخهء از آن را در شير گذارند شير پنير نمىشود . اگر افشرهاش با سركه خورند خونريزى شكم را قطع كند .
ورم و جوش : نعناع را با قاوت ضماد كنند دملهاى داخلى را علاج است . نعناع چون پونه نيست . پونه گسمزه نيست و گدازندگى و گرمى و خشكىاش خارج از حد و آزاردهنده است . سر : با آرد جو ضماد شود و بر پيشانى نهند سردرد را دوا كند . با نعناع ماساژ زبان دهند زبرى زبان از بين مىرود . افشرهء نعناع با عسلاب در گوش دردمند چكانند مسكن است . سينه : خون برآوردن و خونريزى را قطع كند . ضماد آن را بر پستان گذارند شير منعقد شود و آماس پستان را فرونشيند . اندامان غذا : تقويت معده و گرم كردن معده با نعناع است . سكسكه را آرام كند ، هاضم است و استفراغ خونى و بلغمى را بند آرد . نعناع و بويژه