كزمازك ( گزمازو ) :
ثمر درخت گز است و در فصل طاء كه بحث از طرفاء ( گز ) شد ذكر كرديم . مزاج :
در اول سرد و در دوم خشك است . باقى كنشهايش را بايد در فصل طاء جستجو نمود و نيازى به دوباره گفتن نيست و بگذار بيشتر از اين تفصيل ندهيم كه سخن به درازا مىكشد .
كندس ( پلخم ) :
اكثرا بيخ آن را به كار مىبرند و مشهور است . مزاج : گروهى برآنند كه در سوم تا به چهارم رسد گرم و خشك است . خاصيت : زداينده ، پاككننده ، قرحهآور ، تند ، سوزناك ، مسبب استفراغ ، قطعكنندهء بلغم و مرارهء سوداء . آرايش : لكههاى سفيد و سياه برص و بهك را مىزدايد . ورم و جوش :
براى گرى داروى بسيار خوبى است . سر : عطسهآور است . چرك و پليدى گوش را از بين مىبرد .
بادهاى سوراخ بينى را پراكنده مىكند . براى بينى خوب است . بند آمدن پالونه را باز مىكند . چشم : فتيله از آن مىسازند و به چشم مىكشند مفيد است . اندامان غذا : در استفراغ دادن قوى است . و سختى طحال را مىگدازد . اندامان دفعى : مسهل است ، ادرار بول كند ، آن را بردارند حيض ريزش مىكند ، بچه را بيرون آورد . در خرد كردن سنگ بسيار مؤثر است . جانشين : براى استفراغ جوز القى به وزن آن با يكسوم وزنش فلفل به كار ببرند .
كبابه :
كبابه رهآورد چين است و قوتش به قوت روناس ( فوه ) شبيه است . مزاج : گويند با حرارتى كه دارد سردى مىبخشد . اما در حقيقت تا دوم گرم و خشك است . خاصيت : بازكننده است و لطيف اما تا آن اندازه نيست كه كار دارچين را انجام دهد . زخم و قرحه : در علاج قرحهء گنديده كه در اندام نرم باشد بسيار مفيد است . سر : در مداواى زخم و جوشهاى گنديدهء دهان سودمند است . سينه : در دهان گيرند صدا را صفا دهد . اندامان غذا : راهبندانهاى كبد را به خوبى باز مىكند . اندامان دفعى : مجراى بول را تنقيه مىنمايد . بول ريگى را بيرون ريزد . سنگ كليه و مثانه را از بين مىبرد . آن را بخايند و بر ذكر تف كنند لذت به زن همبستر مىرساند .
كبريت ( گوگرد ) :
مزاج : گرم و خشك است تا چهارم . خاصيت : لطافتبخش ، جذبكننده و بسيار زداينده است . آرايش : از داروهاى برص است و بويژه اگر آتش نديده باشد . اگر با سقز تلخ مخلوط كنند اثر بالاى ناخن را بركند . با سركه داروى بهك است . قرحه : علاج گرى چركين است ، قوباء را علاج كند و بويژه اگر با سقز تلخ يا با سركه باشد بسيار مفيدتر است . اگر همراه نطرون باشد و تن را بدان شويند خارش بدن را از بين مىبرد . مفاصل : همراه نطرون و آب بر نقرس مالند مفيد است . سر :
بخورش زكام را بند آورد . با سركه و عسل داروى تركهاى گوش است .
كسيلا ( كسيلى ) :
چوبكهايى است مانند ( فوه ) روناس و سياهى بر آن چيره است . مزاج : تقريبا در اول گرم و تر است . خاصيت : چسبنده است و در شكستن نيروى داروهاى گرم كار صمغ عربى را انجام مىدهد . آرايش : گويند فربهىبخش است و رنگ رخساره و پوست را زيبا كند .