ترجمه شده است . « 1 » و البته جالب هست كه متن عربى قانونچه به توسط شخصى به نام سيفى قزوينى « 2 » به نام مفرح القوام به نظم نيز كشيده شده است . « 3 »
متن كامل قانون ، يا بخشهايى از آن بارها به فارسى ترجمه شده است . از جمله اين ترجمههاى فارسى بايد از ترجمه متن كامل كتاب توسط ملا فتح اللّه شيرازى در قرن دهم ، ترجمه بخش تبها ( كتاب چهارم ) به توسط حكيم محمد شريف خان و ترجمه متن كامل از حاكم گيلانى ياد كرد . چند ترجمه فارسى ناشناس نيز از قانون وجود دارد . « 4 » قانون يكبار نيز به تركى ترجمه شده است . اين ترجمه را مصطفى ملتوقادى در عهد سلطان مصطفاى سوم انجام داده است . « 5 »
قانون همچنين در قرن نهم هجرى ، پانزدهم ميلادى ، به زبان عبرى ترجمه شده است .
اين ترجمهء عبرى در سال 1491 ميلادى در ناپل به چاپ رسيده است .
متن عربى قانون بارها به چاپ رسيده است . نخستين چاپ متن عربى در سال 1593 ميلادى در رم انجام شد و اين چاپ باعث گسترش فراوان قانون در اروپا و در مدارس پزشكى آن شد . ترجمههاى اروپايى نيز عموما از روى همين چاپ انجام شده است . چاپ مشهور ديگر قانون در چاپخانه بولاق ( در عثمانى ) در سال 1294 قمرى انجام شد . اين چاپ در كشورهاى اسلامى شهرت بسيارى دارد ، اگرچه بخشى از صفحات آغازين كتاب ، از آن ساقط شده است . چاپ بولاق از قانون ، در سال 2000 ميلادى ، عينا در بيروت تجديد چاپ شده است .
بهترين چاپ از قانون كه البته چاپ منقح و كاملى نيز مىباشد در سال 1987 ميلادى در بيروت بوسيله ادوارد قش انجام شده است .
متن كامل عربى قانون بر روى شبكه جهانى اينترنت ( در پايگاه الوراق ، به نشانى
( WWW . alwarag . net )
وجود دارد .
همانند ترجمههاى فارسى ، كه شامل تمام يا بخشهايى از كتاب است ، ترجمههاى لاتين
هامش
( 1 ) . علىنقى منزوى ، ص 90 .
( 2 ) . درگذشته به سال 1150 .
( 3 ) . براى آگاهى از مشخصات اين قانونچهء منظوم ن . ك : علىنقى منزوى ، ص 90 - 92 . و براى آگاهى بيشتر درباره قانونچه و نيز ديگر شروح قانون كه نام آنها برده نشد ن . ك : حاجى خليفه ، ج 2 ، ص 1310 - 1312 ؛ آقابزرگ طهرانى ، ج 17 ، ص 24 - 25 ؛ ششن و ديگران ، ص 62 - 73 . نيز گزارشى از شروح ، خلاصهها و برگزيدههاى قانون موجود در كشور تركيه ارائه دادهاند .
( 4 ) . براى گزارشى كلى از ترجمههاى متعدد فارسى قانون ، مؤلف آنها و نسخههاى موجود از اين ترجمهها ن . ك :
احمد منزوى ، ج 5 ، ص 3620 - 3622 .
( 5 ) . ششن و ديگران ، ص 73 .