مسأله 2549 - اگر ظرف طلا ونقره يا چيز ديگرى را كه ساختنش حرام
است غصب كند وخراب نمايد ، لازم نيست مزد ساختن آن را به صاحبش بدهد ،
ولى اگر مثلا گوشواره اى را كه غصب كرده خراب نمايد ، بايد آن را با مزد ساختش
به صاحب آن بدهد وچنانچه براي اينكه مزد ندهد ، بگويد آن را مثل اولش
مى سازم ، مالك مجبور نيست قبول نمايد . ونيز مالك نمى تواند أو را مجبور كند
كه آن را مثل اولش بسازد .
مسأله 2550 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از
اولش بهتر شود مثلا طلايى را كه غصب كرده گوشواره بسازد - چنانچه صاحب
مال بگويد مال را به همين صورت بده ، بايد به أو بدهد ونمى تواند براي زحمتى
كه كشيده مزد بگيرد ، بلكه بدون اجازه مالك حق ندارد آن را به صورت اولش
در آورد واگر بدون اجازه أو آن چيز را مثل اولش كند ، بايد مزد ساختن آن را هم به
صاحبش بدهد .
مسأله 2551 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر
شود ، وصاحب مال بگويد بايد آن را به صورت أول درآورى واجب است آن را
به صورت اولش در آورد وچنانچه قيمت آن ره واسطه تغيير دادن اولش كمتر شود ،
بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد ، پس طلايى را كه غصب كرده اگر گوشواره
بسازد وصاحب ان بگويد بايد به صورت اولش در آورى ، در صورتي كه بعد از
آب كردن ، قيمت آن از پيش از گوشواره ساختن كمتر شود ، بايد تفاوت آن را بدهد .
مسأله 2552 - اگر در زمينى كه غصب كرد زراعت كند ، يا درخت بنشاند ،
زراعت ودرخت وميوه آن مال خود اوست . وچنانچه صاحب زمين راضى
نباشد كه زراعت ودرخت در زمين بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فورا زراعت
يا درخت خود را اگر چه ضرر نمايد از زمين بكند ، ونيز بايد اجاره زمين را در
مدتي كه زراعت ودرخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد ، وخرابيهايى را كه
در زمين پيدا شده درست كند . مثلا جاى درختها را پر نمايد . واگر به واسطه اينها
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 438
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٤٣٨