مسأله 2215 - جاعل ، بايد ، بالغ ، وعاقل باشد ، واز روى قصد واختيار قرار داد
كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنا بر اين جعاله آدم سفيهى كه مال
خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى كند صحيح نيست .
مسأله 2216 - كارى كه جاعل مى گويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام
نباشد ، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد ، ده تومان به أو مى دهم ، جعاله صحيح
نيست .
مسأله 2217 - اگر مالي را كه قرار مى گذارد بدهد معين كند مثلا بگويد هر كس
أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مى دهم ، لازم است وزن ووصفى كه تفاوت آن
موجب تفاوت ماليت است تعيين كند ، وهمچنين اگر مال را معين نكند مثلا
بگويد كسى كه أسب مرا پيدا كند ده من گندم به أو مى دهم ، بايد خصوصيات آن را
كاملا معين نمايد .
مسأله 2218 - اگر جاعل مزد معينى رأى كار قرار ندهد ، مثلا بگويد هر كس
بچه مرا پيدا كند پولى به أو مى دهم ومقدار آن را معين نكند ، جعاله باطل است ،
ولى چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر
مردم ارزش دارد بدهد .
مسأله 2219 - اگر عامل پيش از قرار داد ، كار را انجام داده باشد ، يا بعد از
قرار داد به قصد اينكه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد ندارد .
مسأله 2220 - پيش از آنكه عامل شروع به كار كند . جاعل وعامل مى توانند
جعاله را به هم بزنند .
مسأله 2221 - بعد از آنكه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد جعاله را
به هم بزند اشكال ندارد . بلى عامل استحقاق اجرت مثل عمل را دارد .
مسأله 2222 - عامل مى تواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن
عمل أسباب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر بگويد هر كس چشم
مرا عمل كند فلان مقدار به أو مى دهم ودكتر جراح شروع به عمل كند ، چنانچه
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 382
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٣٨٢