شايستهتر است ، زيرا عموى پيمبر است ، نيز ناچيز است ؛ زيرا امام شدن از دارائىهاى كسى نيست كه پس از مرگ او به وابستگانش برسد ، بلكه از نيك بودنش ، پيروى مىكند ، و بسا باشد ، با بودن بستگانى نزديك ، نيك بودن كار ، چنين فراهم كند كه به دورترها برسد ، پس به خويشاوندى ، هيچ وابستگى ندارد ؛ و به هرگونه باشد ، سخن بهتر همين است ، كه ما گفتيم ، هرچند ميان ياران ما ، كسانى هستند كه مىگويند ، چنانچه جانشين پيمبر شدن ، به مانند دارائىهاى وامانده از كسى ، به وابستگانش مىرسيد ، مىبايست ، امير مؤمنان - درود خداوند بر او بادا - شايستهتر به آن باشد ؛ زيرا او پسر عموى پدرى و مادرى او بود ؛ و عباس عموى پدرى بود ؛ و به همان گفتار نخست ، بايد تكيه كرد .
پس اگر بگويند : چنانچه سخنانى آشكار ، از پيمبر ، دربارهء امام بودن امير مؤمنان ، رسيده و درست باشد ، مىبايست خود او همان را دليل بياورد ، و كار كسى را كه با دست و زبان او را ، از آن باز داشت ، بايد نادرست شمرد ، و بايد ، روا نباشد با آنان نماز بخواند ؛ و نبايد بردگانى كه در جنگ گرفتهاند ، آنها را به زنى ببرد ، و نه آن كه از چيزهاى به دست آمده در جنگ بهره بگيرد ، و نه آن كه با آنان به كارزار كافران برود ؛ و از اين كه همهء اين كارها انجام شده است ، بر مىآيد كه آنچه گفتيد نادرست است .
گفته خواهد شد ، چيزى كه امير مؤمنان را - درود خداوند بر او بادا - از دليل آوردن سخنان آشكار پيمبر دربارهء خودش جلوگيرى كرد ، نشانىهائى بود ، كه برايش آشكار شد ، آن گروه با زورگوئى ، در انجام دادن كار گام برداشتهاند ، و پيمانى را كه بستهاند دور انداختهاند ، و آهنگ دارند ، كار را از كسى كه سزاوار آن است ، با شتاب ورزيدن و پيشدستى كردن بيرون بنهند ، و پروا دارند از پيشدستى كردن بهره برگيرند . و با وجود اين همه سودى در دليل آوردن نبود ؛ و ترسيد بگويند ، فرمان پيمبر از ميان رفته است . پس سختى و دشوارى بزرگتر شود ، و رنج بيشتر گردد ، و براى هيچكس آشكار نشود كه از ميان بردن فرمانى پيش از هنگام انجام دادنش ، روا نمىباشد .
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 853
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٨٥٣