و كسى نمىتواند بگويد ، فرمانهاى خداوند از اين راه نگهدارى مىشود ، كه گروههاى بسيار بىشمار گذشته از مسلمانان پىدرپى به گروههاى بىشمار آينده آن را مىرسانند .
اين سخن را براى اين نمىتوانند بگويند كه نه شمار از ده شمار فرمانهاى اسلام را گروههاى بىشمار و بسيار مسلمانان به گروههاى بسيار و بىشمار پس از خود ، نرساندهاند و آنچه از اين راه رسيده باشد اندك است .
بالاتر از آن ، هرحكمى را گروههاى بسيار بىشمار پىدرپى به يكديگر برسانند رواست ، پس از آنان افراد با شمارى ، به يكديگر برسانند . و رواست از گفتن آن به ديگران دست باز دارند ؛ يا براى اين كه با هم سازش كنند كه از گفتنش دست باز دارند ، و آهنگ آن را داشته باشند كه دورش بيفكنند ، و يا در هر زمانى يكى پس از ديگرى از گفتنش دست باز دارند ، تا جائى كه افراد با شمارى آن را به يكديگر بگويند .
پس با گفتن افراد با شمار ، بهانهجوئى براى نادرست شمردنش ، بريده نخواهد شد .
و در اينجا نمىتوان فرمانها را استوار دانست مگر در پى كسانى كه فرمانها را به يكديگر مىرسانند ، نگهدارى براى آنها باشد كه از بيراهه رفتن و فراموشكارى نگهدارى شود ، تا آنان را بپايد ، و هرگاه آهنگ كنند از گفتنش به ديگران دست باز دارند ، و از آن ، روىگردان شوند ، او فرمانها را روشن كند ، و آشكارش نمايد ، و هرگاه بينديشيم كسى نباشد ، كه از بيراهه رفتن و فراموشكارى نگهدارى شده باشد ، آسودگى از درست بودن فرمانها حاصل نمىشود .
و هيچ كس نمىتواند بگويد : هرگاه رساندن فرمانها به ديگران بريده شود ، و به آيندگان نرسد ، براى اين است ، كه آن فرمانها را از آن پس نبايد انجام بدهند ، و از آنان افتاده است .
نادرستى اين سخن ، از آن روى است ، كه آنچه همهء مسلمانان بر آن گرد آمدهاند ، به جز اين است ؛ زيرا گروه مسلمانان همگى برآنند ، كه آنچه پيامبر - بر او و خاندانش درود بادا - آورده است ، كسانى همزمان با او بودند با آنان كه پس از او ، تا به پا شدن ساعت مىآيند ، با در پيش داشتن روىدادها ، و نداشتن بهانهجوئىها
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 779
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٧٧٩