بالاتر از آن همان انگيزهاى كه به برابرى كردن با قرآن ، آنان را برمىانگيزانيد ، به اين سوى و آن سوى بردن ، و آشكار كردن آن سخنان نيز برمىانگيخت . و انگيزهاى كه از برابرى كردن با قرآن داشتند ، به دست آوردن چيزى بود ، كه با آن از آنچه پيمبر مىخواست ، به آنان بپذيراند ، رهائى يابند ، و چيزى كه پيمبر مىخواست به آنها بپذيراند ، دست بازداشتن از دينها ، و پرستشها ، و سروريهائى بود ، كه به آن خو گرفته ، و بر آنها باليده ، و روئيده شده بودند . و براى همين بود كه سخنان مسيلمه را با همهء سستى و سبكى كه داشت ، و دور از اين بود ، كه با آن پوشيدهكارى شود ، با اين همه آن را مىپراكندند . پس چگونه مىشود سخنى را كه به خود آن پوشيدهكارى قرآن از ميان برداشته مىشود ، يا براى از ميان بردن قرآن پوشيدهكارى استوارى بوده است ، براى مردم نبرند .
و كسى نمىتواند بگويد : چيزهائى در ميان بوده است ، كه از پراكنده شدن آن سخنان جلوگيرى كرده است ، و آن ترس از ياران پيمبر - بر او درود بادا - و بيم از پذيرندگان دينش بوده است ، و آنان بسيار بودند و از گزندشان مىترسيدند .
آنچنان كه شما به كسانى كه ناسازگارتان هستند ، مىگوئيد ؛ پيغمبر سخنانى نيك آشكار دربارهء جانشينى على امير مؤمنان - بر او درود بادا - گفته است .
اين سخن را از آنرو نمىتوانند بگويند كه بيم داشتن از گفتن سخنى ، فراهم نمىكند كه از مردم بريده شود ، و به هيچ كس گفته نشود . و جز اين نمىشود ، كه از آشكار گفتن ، و بىپرده پراكندنش ، مىشود جلوگيرى گردد ، و براى همين است كه سخنان نيك آشكار پيمبر ، دربارهء امامت على فرمانرواى مؤمنان به مردم رسيده است ؛ و فزونىهايش - بر او درود بادا - با ترسى كه از بنى اميه وجود داشته ، به كسانى گفته شده است ؛ پس با مانند كردن به همين ، سخنانى كه به آن با قرآن برابرى شده باشد ، اگر يافت مىشد ، بايستى پوشيده و بر روئى كه آشكار نباشد ، به مردم گفته شده باشد .
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 721
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٧٢١