[ ب ) ] مسائل مورد اختلاف به طور كلى
مسائل عمدهاى كه محور انديشه و عقايد گوناگون اسلامى است ، و در كتب كلامى از آنها گفتگو مىشود ، در تقسيم اول ، دو دسته است :
اول : آنچه مربوط به بحث امامت است .
دوم : آنچه مربوط به اصول اعتقادى ديگر است .
اول : آراء و عقايد مربوط به امامت
نخستين مسألهء مورد اختلاف در باب امامت اين است كه آيا خلافت كارى انتخابى است ، و يا انتصابى است ؟
طرفداران انتخابى بودن امام كه اكثريت هستند ، مىگويند معين كردن شخص امام به خود مردم مسلمان واگذار شده است ، و امت بايد يكى را از ميان خود كه واجد شرايطى باشد براى پيشوائى مسلمانان انتخاب كنند .
انتصابىها كه قسمتى از شيعهاند ، و مخصوصا فرقهء اماميه برآنند كه مىگويند :
امام بايد در آفرينش خود از تمايل به گناه و كار نادرست ، پاك باشد ، و يك عامل خدائى درونى و روحانى او را از اشتباه و گمراه شدن در هرچيزى نگهدار باشد ، و چون به اين رمز معنوى جز خداوند ، كسى نمىتواند پى ببرد ، و كسى را كه داراى اين خصوصيت است بشناسد ، بنابراين خداوند ، بايد او را به توسط پيغمبر خود ، به مردم معرفى كند و بشناساند و هرامامى امام پس از خود را به مردم بايد بشناساند .