گفته خواهد شد : همين گونه است و شما گريزى از آن نداريد ؛ علاوه بر آن مىشود كه تفاوت ميان آن دو گونه جنبيدن به اين باشد كه حركت اختيارى به ما وابستگى دارد و از ما سر مىزند ، و حركت به ناچارى كار خداوند برتر از همه چيز و پاك از هر آلايش است ، و هيچ به ما وابستگى ندارد ؛ پس از كجا مىتوانند صفتى كه بيشتر از موجود شدن كار باشد ثابت كنند ، و بنابراين بايد بپذيرند ، كارهائى كه با حركت اندامها در چيزهاى ديگر انجام مىشود « 1 » براى ما كسب كردن باشد براى اين كه تفاوتى را كه ذكر كردند در آن موجود است ؛ آيا نمىبينى ، آشكار مىدانيم ميان اين كه هريك از ما قلم را به دست گيرد و به اختيار خود چيزى بنويسد ، يا ديگرى دستش را با قلم بگيرد و چيزى بنويسد تفاوت است و با اين همه ، نمىگويند اين گونه كارى كه با حركت دست و اندام ما در چيز ديگرى انجام گرديده كسب كردن ما مىباشد ؛ و كسانى كه اعتقاد به كسب دارند ، بايد بپذيرند كه خداوند ، توانا بر كسب كردن است ؛ براى اين كه جهت فراگرفتن توانائى بر كار انجام دادنى به گوناگون بودن انجامدهندگان گوناگون نمىشود ؛ همچنان كه جهت دانا بودن و درك كردن و اراده كردن چيزها با تفاوت داشتن چيزهاى درك كردنى و كارهائى كه مىخواهيم انجام گردد ، و انواع خواستهها گوناگون نمىشود ، و هرچند كه از سوى اشخاص توانا نوعى ويژگى بر آنها وارد شده است اما از جهت وابستگى يافتن اشخاص توانا به كارهائى كه بر آن توانا هستند ويژگى پيدا نمىشود .
پس اگر بگويند : معنى كسب كردن اين است كه كارى با توانائى نوپديد شدهاى انجام گردد ، يا كارى است كه توانائى نوپديد شدهاى آن را فرا بگيرد .
گفته خواهد شد : اگر از اين سخن چنين در نظر مىگيريد كه توانائى نوپديد شده ، موجود شدن كار را فرا مىگيرد ، يا كار به توسط آن توانائى انجام مىگردد ، تصورشدنى مىباشد و اگر چيز ديگرى را در نظر داريد ، بايد آن را روشن كنيد .
هامش
( 1 ) متولدات