به يكديگر است ، و صفحات زيادى از آن به علامت افتادگى و نقص ، خالى نگهدارى شده است ، و خوشبختانه در اول هر فصل به سبك پارهاى از نوشتههاى امروز كه خلاصهء مطالب فصل در اول آن عنوان مىشود ، در اين كتاب نيز عنوان مسائل مندرج در آن فصل ، در اول ذكر شده است ، بنابراين پس از چند بار مطابقهء دقيق و يادداشت برداشتن از مطالب و عبارات فصلها و مطابقه كردن آنها با يكديگر ، و با كمك مراجعه كردن به كتاب ذخيرهء سيد مرتضى كه خود شيخ در اول همين كتاب براى رفع ابهام از مطالب اين كتاب به آنجا ارجاع داده است ، و با مراجعه به خود جمل العلم و العمل سيد مرتضى كه اين كتاب شرحى بر آن است ، با الهام و عنايت پروردگار ، در اثر استمداد و توسل به او ، توانستم مطالب را به جاى خود باز گردانم و جاهائى را كه خالى بود ، از خود اين كتاب پر كنم .
اما چون اين كار در مشهد مقدس ميسر نبود ، و جاى خلوتى متناسب با اين كار پيدا نمىشد ، مدت يك سال ، به طور موقت مهاجرت به تهران كردم ، و از محبت آقاى ايرج افشار و دوست گرامى آقاى روشنى و ساير متصديان امور كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، برخوردار گرديدم ، يك اطاق انفرادى در ساختمان مطالعهء استادان كه محيطى بدون آمدوشد ، و بىسروصدا است ، در اختيارم گذاشتند ، و همه گونه كتب خطى و چاپى موجود در كتابخانه دسترس داشتم ، و هنوز هم همين شرايط دسترس اين جانب است . و از همهء كاركنان اين كتابخانه كه با آنان برخورد دارم بسيار ممنونم ، بخصوص استاد بزرگوار ، آقاى محمد تقى دانشپژوه كه راهنماى خوبى برايم بودند و خيلى از نسخهها و كتابهائى به من نشان دادند ، و آقاى محمد شيروانى سرپرست قسمت مخطوطات كتابخانه نيز از در اختيار گذاشتن نسخهها و تهيه كردن عكس از كتابها هيچ دريغ نداشتند و از همهشان بسيار سپاسگزارم .
در ضمن دو نسخهء خطى ديگر از آن در اين كتابخانه موجود است ، كه يكى به شمارهء 8878 و ديگرى به شمارهء 6627 نگهدارى مىشود ، و خلاصه مدت يك - سال و نيم تمام ساعات وقت پيش از ظهر و بعد از ظهرم صرف دستنويس كردن از روى نسخهء كتابخانهء آستان قدس گرديد و نسخهء عكسى از آن را كه همراه داشتم با دو نسخهء موجود در اين كتابخانه و كتب ديگرى كه نام برده شد يا نشد مقابله كردم تا توانستم كلمات غيرخوانا را معلوم كنم و به آن اندازه كه مقدورم بود رفع اشكالات نمايم و با همهء كوششها بسا باشد باز هم اشتباهات بسيارى در آن شده باشد يا اشكالاتى به جاى مانده باشد و از خوانندگان گرامى بايد از آن پوزش بخواهم .
در دى ماه 1356 كه هنوز دستنويس كتاب تمام نشده بود با آقاى دكتر سيد حسين نصر كه مدير عامل انجمن فلسفهء ايران در آن روز بودند برخورد كردم
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مترجم 10
مساهمون: الشيخ الطوسي
صمقدمهء مترجم ١٠