بالاتر از آن ، پدران او ، براى اين آشكار مىزيستند ، كه دانسته شده بود ، اگر كشته شوند ، ديگرى به جاى آنان به پا خواهد ايستاد ، و كارى را كه او انجام مىدهد ديگرى به جاى او ، انجام خواهد داد ؛ اما فرمانده روزگار ما ، چنين نيست ؛ زيرا دانسته شده است ، اگر او نابود گردد ، ديگرى در جاى او نخواهد ايستاد ، و كار او را ديگرى نخواهد كرد . پس جدائى ميان او ، با امامان ديگر آشكار گرديد .
و درازى زمان پنهان بودن او ، با كوتاه بودنش يكسان است ، و تا آنچه پنهان زيستنش را فراهم نموده ، موجود باشد ، پيوسته پوشيده خواهد زيست ، تا هنگامى كه خداوند برتر از همه چيز بداند ، آنچه پنهان بودنش را فراهم نموده ، از ميان رفته است . و او از آنچه پدرانش آگاهش كردهاند ، آن هنگام را مىداند ، و از نشانىهاى پيروزى يافتنش كه آشكار خواهد شد ، نيز دانسته مىشود . و گمان بيشتر بردن به آن ، در جاى آگاه شدن است ؛ و به ويژه هرگاه به تو بگويند ، هنگامى كه نشانىهاى پيروزى ، آشكار گردد ، بدان هنگام بيرون شدنش از پنهان زيستن است ، و همهء اينها كه گفته شد روا مىباشد .
و درازى روزگار زنده ماندن فرمانده اين روزگار ، هرچند روش هميشگى زنده ماندن مردم را ، از هم مىدرد ، اما بدون اين كه ميان ما و جز ما ، از همهء گروه مسلمانان ، گفتگوئى باشد ، خداوند برتر از همه چيز ، بر آن توانا مىباشد ، و ما آشكار كرديم كه گسستن روش هميشگى كارها ، براى جز پيمبران روا مىباشد ؛ پس هيچ روئى نيست كه آن را از تحقق دور بشماريم ، و پيمبر - بر او درود بادا - يك بار ميان راههاى كوهستان پنهان گرديد ، و بار ديگر در غار پنهان شد ؛ پس شايسته نيست مردم از پوشيده زيستن امام ، در شگفت آيند .
و نمىتوانند بگويند : پنهان زيستن پيمبر - درود بر او بادا - در زمان كمى بود ؛ زيرا نادرستى اين سخن براى آن است ، كه پنهان زيستن پيمبر در راههاى كوهستانى سه سال بود ؛ و چون پنهان شدن ، براى چيزى كه آن را فراهم نموده است اگرچه يك روز باشد روا گردد ، تا آن چيز به جاى مانده باشد ، در روزگار دراز هم روا خواهد گرديد ؛ و هيچ جدائى ميان روزگار دراز با كوتاه نيست ؛ بلكه آنچه او را
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 913
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٩١٣