موضوعى است كه در مبحث آينده ( بازگشت باقيماندهء كاروان حسينى به مدينه ) زير عنوان « وضعيت مدينه پس از آگاهى به شهادت امام ( ع ) » به آن خواهيم پرداخت .
اما در اين جا به دو مبحث باقيمانده يعنى وضعيت مدينه پس از آمدن فرستادهء ابن زياد و نيز پس از ورود سر شريف - به حسب برخى روايات - مىپردازيم .
رسيدن فرستادهء ابن زياد به مدينه
ابن زياد ملعون پيكى را براى بردن خبر شهادت حسين ( ع ) نزد عمرو بن سعيد بن عاص والى مدينه فرستاد . اين فرستاده عبد الملك بن ابى الحُدَيث سلمى « 1 » ياعبد الملك بن ابى الحارث سلمى « 2 » و يا عبيدالله بن حارث سلمى « 3 » بوده است .
برخى از مورّخان تنها به ذكر عنوان كلّى بسنده كرده و اشارهاى به نامش نكردهاند .
سيّد بن طاووس گويد : عبيدالله زياد طى نامهاى به يزيد بن معاويه خبر قتل حسين ( ع ) و نيز خبر اهل بيتش را گزارش داد . چنين نامهاى را براى سعيد بن عاص ، امير مدينه نيز فرستاد » . « 4 »
ابن اثير گويد : « عبيدالله بن زياد ، كس به مدينه فرستاد تا خبر قتل حسين ( ع ) را به عمرو بن سعيد مژده دهد » . « 5 »
ابن كثير مىنويسد : « آن گاه ابن زياد با نوشتن نامهاى به امير حرمين ، كشتن حسين ( ع ) را به او مژده داد » . « 6 »
در همين حال گروهى ديگر مانند طبرى ، مطلب را با تفصيل بيشترى نقل كردهاند .
هامش
( 1 )
. الارشاد ، ج 2 ، ص 123 ؛ اما در نقل علامهء مجلسى ( بحار ، ج 45 ، ص 121 ) به نقل از نسخهء ارشاد كه وىبه دست داشته است كه آن شخص عبد الملك بن ابى الحارث سلمى بوده است و اين با گفتهء طبرى مطابقت دارد . از ظاهر امر همچنين بر مىآيد زيرا كه اختلاف به كتابت بر مىگردد و مشابهت كتابت حرث با حديث روشن است .
( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 356 .
( 3 ) . مثير الاحزان ، ص 94 .
( 4 ) . الملهوف ، ص 207 ؛ نقل از بحار الانوار ، ج 45 ، ص 121 .
( 5 ) . الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 88 .
( 6 ) . البداية والنهاية ، ج 8 ، ص 198 .