كربلا آمد ، به يك بار زيارت قبر سيد الشهدا ( ع ) بسنده نكرد . بلكه دست كم دو بار قبر آن حضرت را زيارت كرد . اما زيارت نخست وى همانى است كه ما آن را از طبرى امام ، « 1 » سيّد ابن طاووس « 2 » و خوارزمى « 3 » نقل كرديم . همان زيارتى كه عطيه آن را نقل كرد ؛ و اين زيارت با زيارت همزمان با ديدار فرق مىكند ، به چند دليل :
1 . در اين زيارت ذكرى از خبر ديدار نمىيابيم ، بلكه شايد به عدم ديدار نيز در آن تصريح شده است . زيرا در نقل طبرى و خوارزمى آمده است كه جابر از عطيه خواست كه به سوى خانههاى كوفه برود و گفت : « مرا به سوى خانههاى كوفه ببر » ، آن گاه به راه افتادند . اين بسيار بعيد است كه ديدارى صورت گرفته باشد و با وجود اهميّت فراوانى كه دارد ، عطيه آن را ذكر نكرده باشد .
2 . از خبر طبرى ، سيّد ابن طاووس و خوارزمى استفاده مىشود كه در هنگام زيارت اين دو ، جز آنها هيچ كس نبوده است ، ولى در ضمن خبر همزمان با ديدار ، آمده است كه گروهى از بنى هاشم نيز آنجا بودند . ابن نما گويد : « چون اهل و عيال حسين ( ع ) به كربلا رسيدند ، ديدند كه جابر بن عبد الله انصارى - رحمة الله عليه - و گروهى از بنى هاشم سرگرم زيارت ايشانند » . « 4 » سيّد گويد : « چون به قتلگاه رسيدند ، جابر بن عبد الله انصارى ، گروهى از بنى هاشم و مردانى از خاندان پيامبر ( ص ) را ديدند كه براى زيارت قبر حسين ( ع ) آمدهاند ، پس همزمان رسيدند » .
بنابر اين از اين دو روايت استفاده مىشود كه شمارى از بنى هاشم و مردانى از خاندان پيامبر ( ص ) وارد كربلا شدند - گرچه آنان را به طور كامل نمىشناسيم - امّا نامى از عطيه در اينجا نمىيابيم ؛ و چنانچه حاضر مىبود ، ديدار با اين گروه را روايت مىكرد . پس نتيجه مىگيريم كه دو زيارت بوده است .
3 . تصريح بسيارى از علما مبنى بر اينكه جابر نخستين زائر حسين ( ع ) بود ، تقدّم زيارت
هامش
( 1 ) . بشارة المصطفى ، ص 74 .
( 2 ) . مصباح الزائر ، ص 286 .
( 3 ) . مقتل خوارزمى ، ج 1 ، ص 167 .
( 4 ) . مثير الاحزان ، ص 107 .