انجام شد . از اينجا معلوم مىشود كه او از كوفه تا شام را در سه و نيم روز رفت و در سه و نيم روز بازگشت .
6 . در مسأله نجات مختار از زندان ، عميره ، حامل نامهء عبدالله بن عمر - شوهر خواهر مختار - نزد يزيد رفت و نامهء آزاديش را از او گرفت و عازم كوفه شد و پس از يازده روز خود را به آنجا رساند .
7 . امام حسين ( ع ) در هشتم ذى حجّه از مكّه خارج شد ، فاصلهء آنجا تا كوفه نزديك به 380 فرسخ است . در حالى كه امام با سرعت هم حركت نمىكرد ، در دوّم محرّم به كوفه رسيد . پس معلوم مىشود كه كاروان ايشان توانست اين مسافت را در مدّت 24 روز طى كند از اينجا دانسته مىشود كه آنان روزانه نزديك به پانزده فرسخ راه مىپيموردند ( با آنكه در برخى منزل گاهها توقف داشتند ) .
8 . بسيارى از كتابهاى معتبر - مثل آثار الباقية - تصريح كردهاند كه ورود اهل بيت ( ع ) به شام در اوّل صفر بود ؛ آنان در حدود بيستم يا پانزدهم محرم از كوفه عازم شام شدند و طى مدّت ده يا پانزده روز خود را به شام رساندند و بازگشت آنان به عراق در چنين مدّتى بعيد نيست . ابوريحان بيرونى كه به اوضاع آگاه و بر كيفيت حركت در آن روزگار مطلع بود ، اين را نوشته و نه آن را بعيد شمرده و نه ردّ كرده است .
9 . نقل شده است كه هارون الرشيد و ابوحنيفه « 1 » ماه ذى حجّه را در كوفه يا بغداد نو مىكردند و پس از ديدن ماه براى حجّ بيرون مىآمدند .
10 . شيخ مفيد به نقل از خيزران اسباطى گويد : نزد ابوالحسن ، على بن محمّد ( ع ) به مدينه رفتم . به من گفت : از واثق چه خبر دارى ؟ گفتم : فدايت شوم ، من كه آمدم سالم بود . من از همهء مردم او را زودتر ديدهام . من ده روز پيش او را ديدهام . گويد : به من فرمود : مردم مدينه مىگويند كه او مرده است . گفتم : من از همهء مردم زودتر او را ديدهايم . فرمود : مردم مىگويند او مرده است . هنگامى كه به من گفت : مردم مىگويند فهميدم كه مقصودش خود او است . . . . « 2 »
هامش
( 1 )
. او ابوحنيفة ، سائق الحاج ، سعيد بن بيان كه به اعتقاد نجاشى اهل همدان بود ، در حالى كه شيخ طوسى ، كشى و برقى او را اهل كوفه مىدانند . ر . ك : معجم الرجال ، ج 8 ، ص 111 .
( 2 ) . الارشاد ، ج 2 ، ص 301 .