دربارهء اين روايت بايد گفت : در مصباح شيخ طوسى نيامده است كه « حرم حسين ( ع ) در روز بيستم صفر به مدينه رسيدند » ، بلكه در اين كتاب آمده است : « بازگشت حرم سرورمان ابا عبد الله الحسين ( ع ) از شام به مدينة الرسول در روز بيستم ماه صفر بود » . « 1 »
پيش از اين گفتيم كه اگر مقصود مبدأ بازگشت باشد - نه رسيدن و ورود به مدينه - در آن صورت مقصود روز حركت از شام است و نمىتوان آن را بعيد شمرد .
2 . علامهء مجلسى ؛ وى مىگويد : « فائده : دربارهء اينكه علّت استحباب زيارت آن حضرت در اين روز - اربعين - چيست ؟ چيزى نيامده است . طبق مشهور ميان اصحاب علّت اين است كه حرم حسين ( ع ) در چنين روزى در بازگشت از شام ، به كربلا رسيد و على بن الحسين ( ع ) سرها را به پيكرها ملحق ساخت . گفتهاند كه در چنين روزى به مدينه رسيدند ؛ و اين هر دو بسيار بعيد است . زيرا زمان ، چنان كه از اخبار و روايات برمى آيد ، اين امكان را نمىدهد و اينكه اين واقعه در سال بعد بوده باشد نيز بعيد است » . « 2 »
وى در زاد المعاد « 3 » نيز اين مطلب را بعيد دانسته است ؛ و آنچه ما در حاشيهء سخن سيّد ابن طاووس آورديم ، در اينجا نيز جارى است .
3 . محدث نورى ؛ وى اين مطلب را به طور كامل بعيد شمرده و دلايلى آورده است كه قابل توجه است و ما در مبحث آينده ، « داورى ميان محدّث نورى و قاضى طباطبايى » ، آنها را ذكر خواهيم كرد .
4 . محدث قمى ؛ او نيز از كسانى است كه اين مطلب را بعيد شمرده و انكار كرده است . « 4 »
5 . شيخ محمد ابراهيم آيتى ؛ وى ضمن نفى اين مطلب آن را از افسانههاى تاريخى برشمرده است . « 5 »
6 . شهيد مطهرى ؛ وى خبر ديدار اهل بيت ( ع ) با جابر را با جديّت رد كرده و گفته
هامش
( 1 ) . مصباح المجتهد ، ص 730 .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 101 ، ص 334 .
( 3 ) . زاد المعاد ، به نقل از آن مقتل الامام الحسين ( ع ) ، طبسى نجفى .
( 4 ) . منتهى الآمال ، ج 1 ، ص 817 .
( 5 ) . بررسى تاريخ عاشورا ، ص 148 .