اربعين مىفرمايد : « مشهور ميان اصحاب اين است كه علت آن ، بازگشت اهل بيت حسين ( ع ) در چنين روزى به كربلا است ، هنگامى كه از شام بر مىگشتند . و على بن الحسين ( ع ) سرها را به پيكرها ملحق ساخت » . « 1 »
برخى از ظاهر عبارت علامه مجلسى چنين برداشت كردهاند كه ايشان شهرت بين اصحاب را دربارهء بازگشت اهل بيت در روز اربعين بازگو نمودهاند . ولى ممكن است گفته شود كه متعلق شهرت استحباب زيارت حضرت سيدالشهداء ( ع ) در روز اربعين است ، نه بازگشت اهل بيت در روز اربعين به كربلا . « 2 »
4 . شهيد قاضى طباطبايى : ايشان براى اثبات اين مطلب خود را به رنج افكنده و پيرامون اين موضوع كتاب بزرگى نوشته است . ما در هنگام بيان دلايل محدّث نورى خلاصهاى از استدلالهاى ايشان را خواهيم آورد .
شمارى از عالمان هستند كه هيچ متعرّض اين مطلب نشدهاند ، مانند شيخ مفيد ، « 3 » حلّى « 4 » و كفعمى . « 5 » اينان تنها به ذكر بازگشت اهل بيت ( ع ) از شام به مدينه بسنده كرده و دربارهء رسيدنشان به كربلا چيزى نگفتهاند .
برخى ديگر در اين مسأله توقّف كرده جانب هيچ يك از طرفين را نگرفتهاند . مانند جدّمان حضرت آيت الله شيخ محمدرضا طبسى نجفى ، آنجا كه مىگويد : « بحث دربارهء اين است كه آيا آنان در اربعين نخست يا سال بعد به كربلا آمدند ؟ از ظاهر برخى راويات چنين برمىآيد كه آمدنشان در سال نخست بود ؛ و ظاهر عبارت ابن طاووس در لهوف نيز چنين است . . . در ناسخ آمده است كه در اين باره خبر صريحى نداريم . و در پايان گفته است : آمدن آل الله در سال شهادت محال است ، اما آمدن جابر و گروهى از بنى هاشم در اربعين نخست بدون اشكال مىباشد . شيخ عماد الدين حسن بن على طبرى از معاصران خواجه نصير الدين طوسى در كامل بهايى گويد : « خاندان پيامبر ( ص ) در شانزدهم ربيع الاول
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 101 ، ص 334 .
( 2 ) . اربعين حسينى ، ص 52 .
( 3 ) . مسار الشيعة ، ص 46 .
( 4 ) . العدد القويّة ، ص 219 .
( 5 ) . مصباح الكفعمى ، ص 489 و 510 .