تحقيق پيرامون اربعين
دربارهء تاريخِ آمدن اهل بيت ( ع ) به كربلا اختلاف نظر وجود دارد : آيا در چهلم نخست بود ؟ يا دوم ؟ يا جز آن .
اما اصل آمدنشان به كربلا جاى شك و ترديد ندارد . زيرا - علاوه بر امكان آن - در بسيارى از كتابهاى معتبر نقل شده است ؛ و اينكه برخى علماى بزرگ آن را نقل نكردهاند ، تصريح به عدم آمدن نيست ، چرا كه عدم ذكر اعم از ذكر عدم است ؟
امّا دربارهء زمان آمدن اختلاف است . برخى بر اين باورند كه در اربعين نخست بود .
برخى ديگر امكان وقوعش را در اربعين نخست انكار كرده و گفتهاند كه اين مدّت كافى نيست و ناچار پس از آن بايد انجام شده باشد ، ولى در اربعين دوّم هم نبوده بلكه در ميان دو اربعين بوده است .
اما اينكه در اربعين دوّم ( يعنى در سال 62 ) بوده باشد بسيار بعيد است ، هر چند كه برخى آن را ذكر كردهاند ، « 1 » ولى نمىتوان به آن توجّه كرد .
اما شمارى از گروه نخست ( يعنى كسانى كه مىگويند بازگشت در اربعين نخست بوده است ) اينهايند :
1 . ابو ريحان بيرونى ؛ او مىگويد : « در بيستم ( صفر ) سر حسين ( ع ) نزد پيكرش بازگردانده شد و با آن دفن گرديد . زيارت اربعين در اين روز است و حرم ايشان پس از بازگشت از شام به زيارت وى شتافتند » . « 2 »
2 . شيخ بهايى : « نوزدهم ماه صفر ، روز زيارت ابا عبد الله ( ع ) است . اين زيارت از امام صادق ( ع ) نقل است . در اين روز - اربعين - جابر به زيارت آن حضرت ( ع ) آمد ، كه با آمدن اهل بيت آن حضرت ( ع ) از شام به كربلا و به مقصد مدينه همزمان گرديد . بر ساكن آن شهر سلام و درود باد » . « 3 »
3 . علامهء مجلسى : در رابطهء با علت استجبار زيارت حضرت سيدالشهداء ( ع ) در روز
هامش
( 1 ) . مانند ناسخ التواريخ .
( 2 ) . الاثار الباقية ، ص 321 .
( 3 ) . توضيح المقاصد ، ص 6 .