او آخرين باقيماندهء اصحاب رسول خدا ( ص ) بود . او به طور كامل به اهل بيت پيوسته بود .
در مسجد مىنشست و در حالى كه عمامهء سياه به سر بسته بود صدا مىزد : « اى شكافندهء دانش » ، « 1 » او عصا زنان در كوچههاى مدينه مىگشت و مىگفت : « على ( ع ) بهترين انسانهاست » « 2 » و چون پيرمردى كهنسال بود ، حجّاج كارى به او نداشت » . « 3 »
محدّث نورى گويد : « او از نخستين كسانى است كه پيش از همه به اميرمؤمنان على ( ع ) پيوستند . او حامل سلام رسول خدا ( ص ) به شكافنده علوم اوّلين و آخرين است . او نخستين كسى بود كه در روز اربعين به زيارت ابا عبد الله ( ع ) رفت . سند اخبار لوح آسمانى ، كه اخبارى از خداى پروردگار جهانيان بر خلافت امامان هدايت در آن درج است ، به او ختم مىشود . از ميان همهء صحابه تنها او موفق شد آن لوح را كه نزد حضرت فاطمه ( س ) بود ، ببينند . علاوه بر اين نيز او مناقب و فضايل بىشمارى دارد » . « 4 »
محدّث قمى از او چنين ياد مىكند : « او صحابى جليل القدرى است كه ارتباط او با اهل بيت ( ع ) و منزلت والاى او مشهورتر از آن است كه ذكر گردد . در سال 78 ه . ق درگذشت و رواياتى كه نشانگر فضايل او هست بسيار فراوان مىباشد » . آنگاه پس از ذكر برخى از آنها مىگويد : مىگويم : از « اسد الغابة » نقل شده است كه او دربارهء جابر گفت :
وى در هجده جنگ با پيامبر ( ص ) شركت جست و در جنگ صفّين با على ( ع ) همراه بود .
او در پايان عمر كور شد . . . او آخرين تن از كسانى است كه در عقبه شركت داشت و در مدينه از دنيا رفت . تا آن جا كه مىگويد : او حديث فراوان به ياد داشت و حافظ سنّتهاى [ رسول خدا ( ص ) ] بود . شيخ - رحمه الله - گفت : او در بدر وهجده غزوه با رسول خدا ( ص ) شركت داشت ؛ و اين مطابق قول جابر است كه گفت : در نوزده جنگ شركت داشتم . والله العالم » . « 5 »
هامش
( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ح 88 ، مقصود وى امام محمد باقر ( ع ) بود .
( 2 ) . همان ، ص 44 ، ح 93 .
( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 124 ، ح 195 .
( 4 ) . مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 580 ، فايدهء پنجم از خاتمه ، زندگينامهء جابر ، به نقل از آن ، سفنة البحار ، ج 1 ، ص 141 .
( 5 ) . سفينة البحار ، ج 1 ، ص 140 - 141 .