يا با نام ياد شده است ؛ و ما با طرح دو پرسش در اين زمينه به بحث مىپردازيم :
پرسش يكم : همراهان چه كسانى بودند ؟
1 . يك لشكر : مسكويه رازى گويد : « سپس يزيد زنان و على بن الحسين ( ع ) را تجهيز كرد و لشكرى را با آنها همراه ساخت تا آنها را به مدينه باز گرداند » . « 1 »
2 . يك دسته : ابن نما گويد : « سپس يزيد فرمان داد اسيران را به همراه نعمان بن بشير با يك دسته به وطنشان در مدينه باز گردانند » . « 2 »
3 . سى سوار : احمد بن داود دينورى گويد : « سپس يزيد فرمان داد آنان را به نيكوترين شكل تجهيز كنند و به على بن الحسين ( ع ) گفت : « همراه زنان رهسپار شو تا آنان را به وطنشان برسانى » . مردى را با نيز با سى سوار به همراهش فرستاد كه پيشاپيش آنها حركت مىكرد و دور از آنها فرود مىآمد ، تا آنكه آنها را به مدينه رساند » . « 3 »
4 . شمارى از دوستداران ابوسفيان : خوارزمى از ابو العلا حافظ ، از بزرگانش نقل مىكند كه پس از آوردن سر حسين ( ع ) و نيز اهل و عيالش به نزد يزيد ، فرستادهاى به مدينه گسيل داشت تا آنكه شمارى از دوستداران بنى هاشم را نزد وى فرستادند . آنگاه شمارى از دوستداران خاندان ابو سفيان را با آنها همراه ساخت و بار و بنهء [ امام ] حسين ( ع ) و بازماندگان خاندانش را با آنان فرستاد ، آنان را به همهچيز مجهّز ساخت و هر نيازى كه در مدينه داشتند فرمان به برآوردن آن داد . » « 4 »
5 . نعمان بن بشير : همان طورى كه از ابن نما « 5 » و باعونى « 6 » نقل كرديم . از نوشتههاى شيخ مفيد « 7 » و طبرسى « 8 » نيز اين مطلب استفاده مىشود .
هامش
( 1 ) . تجارب الامم ، ج 2 ، ص 75 .
( 2 ) . مثير الاحزان ، ص 106 .
( 3 ) . الاخبار الطوال ، ص 261 .
( 4 ) . مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 75 ؛ بحار الانوار ، ج 45 ، ص 145 ؛ نيز ر . ك : طبقات ابن سعد ( ترجمة الامام الحسين ( ع ) ) ، ص 84 .
( 5 ) . مثيرالاحزان ، ص 106 .
( 6 ) . جواهر المطالب ، ج 2 ، ص 295 .
( 7 ) . ارشاد ، ج 2 ، ص 122 .
( 8 ) . اعلام الورى ، ص 249 .