گرگ واگذاشتن و چشم تبريد به آتش داشتن [ است ] و از اين رو وجوب گماشتن هيئت مذكوره ، - چنانچه سابقا گذشت - بديهى و غير قابل انكار است .
[ نظارت نمايندگان ملت بر مجريان ]
همين طور بالضروره معلوم است كه قوّهء مسدّده و رادعهء خارجيّه ، وقتى مؤثر و مفيد و جانشين قواى نفسيّه تواند بود كه بر همان وجهى كه ارادات نفسيّه در تحت ملكات و ادراكات و منبعث از آنها است ، همانطور طبقات متصدّيان هم فقط عبارت از قوّهء اجرائيّهء مملكت ، و در تحت ترجيحات قوّهء مسدّده و علميّه و منبعث از آن باشند ، و هم در صورتى اطَّراد پذير و غير قابل از براى تخلَّف تواند بود كه اصل اساس دولت و وضع سلطنت به طور رسميّت و قانونيّت برهمين وجه مبتنى ، و به وسيلهء بيدارى و هشيارى و حكمت عمليّه « 1 » عقلاى ملَّت جميع قواى استبداديّه - كه شرحش در خاتمه خواهد آمد - مسلوب و ابواب تخلَّص و چاره مسدود باشد و الَّا قواى ملعونهء استبداديّه حتما متحرّك و نائرهء طاغوتيّه حكما زبانه خواهد كشيد و مآل امر لا محاله به حال ما ايرانيان خانمان ويران مؤدّى خواهد بود .
[ ج ) ضرورت تدوين قانون اساسى ]
سيم : آنكه ، بعد از آنكه به موجب همين تشريح مبيّن شد و دانستى كه گاشتن قوّه و هيئت مسدّده ، بنابر اصول مذهب ما - طائفهء اماميه -
هامش
« 1 » . س : علميّه .