نيز شيخ صدوق از حمّاد بن عثمان نقل مىكند كه گفت : به امام صادق ( ع ) عرضه داشتم : فدايت گردم معناى اين سخن رسول خدا ( ص ) چيست : « فاطمه پاكدامنى ورزيد ، در نتيجه خداوند آتش را بر فرزندانش حرام كرد » . حضرت فرمود : آزاد شدگان از آتش فرزندان بى واسطهء ايشان يعنى ، حسن ، حسين و امّ كلثوم هستند . « 1 »
نيز شيخ مفيد از عثمان بن مغيره چنين نقل مىكند : چون ماه رمضان فرا مىرسيد ، اميرمؤمنان ( ع ) شبى را نزد حسن شام مىخورد ، شبى را نزد حسين و شبى را نزد عبداللّه بن جعفر و بيش از سه لقمه نمىخورد . . . . « 2 »
معناى شب عبد اللّه بن جعفر ، شب حضرت زينب است چرا كه همسرش بود ؛ و شب ديگرى كه على ( ع ) در آن با دخترش به نام ام كلثوم شام خورده باشد وجود ندارد !
اما روايتهاى ديگرى حاكى از آن است كه على ( ع ) و فاطمه ( س ) دو دختر داشتند ، تعداد اين روايتها بيشتر است . جمعى از عالمان نيز با توجه به همين روايت ديدگاه اخير را پذيرفتهاند . از جمله شيخ مفيد در ارشاد مىنويسد : امير مؤمنان ( ع ) 27 فرزند پسر و دختر داشت : حسن ، حسين ، زينب كبرى و زينب صغرى ، ملقب به ام كلثوم ، مادر اينان حضرت زهرا ( س ) است . « 3 »
مقدسى ( متوفاى 620 ) مىنويسد : « فاطمه ( س ) ، حسن ، حسين ، ام كلثوم و زينب را براى على ( ع ) به دنيا آورد . » « 4 » نيز مىنويسد : « تا فاطمه زنده بود . على ( ع ) با هيچ زنى ازدواج نكرد ؛ و آن حضرت ، حسن ، حسين ، ام كلثوم و زينب كبرى ( ع ) را به دنيا آورد . » « 5 »
مرحوم مامقامى مىنويسد : « ام كلثوم ، بنت امير المؤمنين ( ع ) ، كنيهء زينب صغرى است .
وى با برادرش حسين ( ع ) در كربلا بود و با امام سجاد ( ع ) نخست به شام و سپس به مدينه رفت . او بانويى است بلند مرتبه و باهوش و فهميده . . . . » « 6 »
هامش
( 1 ) . معانى الاخبار ، ص 107 .
( 2 ) . الارشاد ، ج 1 ، ص 14 .
( 3 ) . الارشاد ، ج 1 ، ص 354 .
( 4 ) . التبيين فى انساب القرشيين ، ص 91 .
( 5 ) . همان ، ص 125 .
( 6 ) . تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 73 .