عماد الدين طبرى گويد : آنها بيست زن بودند و امام زين العابدين ( ع ) در آن روز 22 سال و امام باقر ( ع ) چهار سال داشت . اين دو در كربلا بودند و خداوند آنان را حفظ كرد . » . « 1 »
از « فايدهء سوم » كتاب ابصار العين سماوى چنين بر مىآيد كه همسر جنادة بن حرث سلمانى نيز در ميان كاروان حسينى بود . وى مادر عمرو بن جناده نوجوان يازده ساله بود .
خانوادهء مسلم بن عوسجه « 2 » و مادر وهب مسيحى « 3 » نيز در اين كاروان بودند .
زمان ورود كاروان حسينى به كوفه
بيشتر منابع تاريخى نوشتهاند كه عمر سعد در بعد از ظهر روز يازدهم كربلا را به سوى كوفه ترك گفت و باقيماندهء كاروان حسينى را با خود همراه برد . با در نظر گرفتن مسافت و نيز سرعت چارپايان در آن روزگار بايد گفت كه عمر سعد و همراهانش اگر در حركت خود جدّيت به خرج داده باشند ، اوّل شب دوازدهم به كوفه رسيدهاند .
از اين رو مىتوان گفت كه كاروان حسينى شب دوازدهم را همراه سپاه عمر سعد در يكى از منزلگاههاى بسيار نزديك به كوفه در حومهء آن شهر به سر برده است .
گويا عمر سعد در ظهر روز دوازدهم همراه لشكر خود و باقيماندهء كاروان حسينى وارد كوفه شد . دليل اين كار هم عامل تبليغاتى بود كه ابن زياد و اعوان و انصارش مىخواستند به اين پيروزى مباهات كنند و آن را به رخ مردم بكشند . شواهد تاريخى زير اين نكته را كه عمر سعد در ظهر روز دوازدهم وارد كوفه شد تأييد مىكند :
سهل بن حبيب شهر زورى گويد : « من در آن سال قصد حج بيت اللّه الحرام را كردم . چون به كوفه وارد شدم ، ديدم كه بازارها تعطيل و دكّانها قفل است و انبوهى از مردم دسته دسته تجمع كردهاند . برخى پنهانى مىگريستند ، برخى آشكارا مىخنديدند . من نزد پيرمردى رفتم و گفتم : اى پيرمرد ! چه اتفاقى افتاده است ؟ مىبينم كه دسته دسته جمع شدهايد ! آيا عيدى داريد كه مسلمانان ندارند ؟ او دست مرا گرفت و از جمعيت كنار كشيد و گفت : آقاى من ما
هامش
( 1 ) . كامل بهائى ، ص 290 .
( 2 ) . ر . ك . ابصار العين ، ص 220 .
( 3 ) . ر . ك . امامى صدوق ، ص 137 .