باشد . وى در باب ذكر اولاد اميرالمؤمنين ( ع ) مىنويسد : « و محمد الاصغر ، ملقب به ابوبكر و عبيداللَّه كه هر دو در طف به همراه برادرشان حسين ( ع ) كشته شدند . مادر اين دو ، ليلى بنت مسعود دارمى است . » « 1 »
همچنين شيخ طبرسى در ذكر اولاد اميرالمؤمنين ( ع ) مىنويسد : « و محمد أصغر ملقب به ابى بكر و عبيداللَّه كه هر دو با برادرشان در كربلا به شهادت رسيدند ، مادرشان ليلى بنت مسعود دارميه است . » « 2 »
اربلى نيز در كشف الغمه به نقل از شيخ مفيد از طبرسى و مفيد تبعيت كرده است . « 3 »
مرحوم مظفر تصريح دارد به اينكه او از شهيدان طفّ است . « 4 »
قلقشندى نيز قائل به همين مطلب است « 5 » مزّى در ذكر اولاد امام امير المؤمنين ( ع ) گويد :
« و گفته مىشود كه عبيداللَّه ملقب به ابو على در كربلا كشته شد . » « 6 »
در تاريخ خليفه آمده است كه او به همراه حسين ( ع ) كشته شد و مادرش رباب بنت امرىء القيس بود . « 7 »
در زيارت رجبيه آمده است : « السلام على عبيداللَّه بن اميرالمؤمنين ( ع ) » . « 8 »
اما ابوالفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيين مىنويسد : « . . . از پدرش نقل مىكند : اينكه مىگويند عبيداللَّه بن على همراه حسين ( ع ) كشته شد ، خطاست . عبيداللَّه در جنگ مدار كشته شد « 9 » و ياران مختار بن ابى عبيده او را كشتند . و من او را در مدار ديدم . » « 10 »
هامش
( 1 ) - الارشاد ، ج 1 ، ص 354 ؛ و در المعارف ( ص 210 ) آمده است : ليلى بنت مسعود بن خالد نهشلى .
( 2 ) - تاج المواليد ، ضمن المجموعة النفيسه ، ص 95 .
( 3 ) - كشف الغمه ، ج 2 ، ص 66 .
( 4 ) - بطل العلقمى ، ج 1 ، ص 303 .
( 5 ) - مآثر الانافه ، ص 118 .
( 6 ) - تهذيب الكمال ، ج 20 ، ص 479 .
( 7 ) - تاريخ خليفه ، ص 145 . طرفه اينكه گفته مىشود مادرش رباب بنت امرىء القيس است و اين را هيچ كس نگفته است ، چرا كه مطابق مشهور وى مادر عبداللَّه شيرخوار بوده است .
( 8 ) - بحار ، ج 101 ، ص 339 .
( 9 ) - مدار به فتح ميم اسم مكان است از دار يدور : مكانى است در حجاز در سرزمين عدوان يا غدانه . ( ر . ك : معجم البلدان ، ج 5 ، ص 74 ) .
( 10 ) - مقاتل الطالبيين ، ص 92 . مسعودى اندلسى ، انساب العرب ، ص 230 . در اثبات الوصيه ص 131 ، ابن قتيبه در المعارف ، ص 401 ، اعرجى در مناهل الضرب فى انساب العرب ، ابن طقطقى در الاصيلى فى انساب الطالبيين ، ص 57 ، ابن عماد در شذرات الذهب ، ج 86 ص 75 و تاريخ اهل البيت ، ص 98 و ربيعى دمشقى در تاريخ مولد العلماء و وفياتهم ، ج 1 ، ص 172 نوشتهاند كه عبيداللَّه ياد شده در واقعه طف در كربلا كشته نشد .
ابن فندق در لباب الانساب ( ج 1 ، ص 397 ) نوشته است كه عبيداللَّه بن على بن ابى طالب در سن حدود پنجاه سالگى و به دست ابن حريث كشته شد .
مصعب زبيرى در نسب قريش ( ص 43 ) گويد : « پس از چيره شدن مختار بر كوفه ، عبيداللَّه بن على نزد وى آمد ، ولى آنچه را كه دوست مىداشت نزد او نيافت . پنداشتهاند كه مختار به وى گفت : رياست اين كار ما با مردى است كه در اين كار سلاح نمىكشد ، اما اگر تو بخواهى برايت سلاح مىكشم . در آن صورت اگر تو رئيس ما باشى سلاح به حال تو زيانى ندارد و ما با تو بيعت مىكنيم . آنگاه عبيداللَّه از نزد او عازم بصره شد و در آنجا گروهى را بر خود گرد آورد . سپس مصعب در پى او فرستاد و عبيداللَّه نزد وى آمد و پيوسته آنجا بود تا آن كه مصعب بر ضد مختار قيام كرد . آنگاه محمد بن اشعث بن قيس كندى به حضور او رسيد . . . پس عبيداللَّه همراه پيش قراولان مصعب به او پيوست . ياران مختار او را شناختند و محمد را كشتند . عبيداللَّه را نيز در تاريكى شب به قتل رساندند . »