اى زجر ، اى زجر به عمر نزديك شو ، شايد كه امروز در سَقَر جاىگيرى ، در بدترين مكانها و در زبانههاى آتش جاىگيرى ، چرا كه تو كفر ورزيدهاى ، اى بدترين انسانها !
سپس به قاتل برادرش ، زجر ، حمله كرد ، و آنگاه به سوى دشمن روى آورد و آنان را به سختى از دم شمشير مىگذراند ؛ و آن قدر جنگيد تا كشته شد . « 1 »
آيا عمر در واقعهء طف كشته شد ؟
داودى مىنويسد : « عمر از همراهى با برادرش ، حسين ( ع ) ، سر باز زد و با او به كربلا نرفت ؛ و اين روايت كه مىگويد وى در كربلا حضور يافت درست نيست . وى در سن 77 و به قولى 75 سالگى در ينبع « 2 » در گذشت . « 3 »
ابن سعد در طبقات گويد : « عمر أكبر . . . و مادرش صهباء بنت ربيعه . . . تغلب بن وائل است .
صهبا اسير بود كه به وسيله خالد بن وليد در هنگام غارت بنى تغلب در ناحيه عين التمر دستگير شد . . . » « 4 »
خليفه بن خياط در حوادث سال 67 مىنويسد : « واقعه مذار و قتل عمر بن على بن ابى طالب در اين سال روى داد . » « 5 »
در روايتهايى كه به عدم قتل ايشان با امام حسين ( ع ) تصريح دارد ، مىبينيم كه ابن شهر آشوب با كمال صراحت وى را در زمرهء كسانى از فرزندان على ( ع ) كه در كربلا همراه امام حسين ( ع ) به شهادت رسيدهاند ذكر مىكند . اما هيچ روايت مهم و كهنى اين موضوع را تأييد نمىكند . البته بر پژوهشگران آگاه پوشيده نيست كه كتاب مناقب از خطاهاى تاريخى و رجالى تهى نيست .
مرحوم شيخ قمى مىنويسد : « ميان مورّخان و سيره نويسان چنين مشهور است كه عمر همراه برادرش حسين در طف حضور نيافت . » « 6 »
هامش
( 1 ) - تسلية المجالس ، ج 2 ، ص 306 ؛ و ر . ك : مقتل الحسين ( ع ) ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 33 .
( 2 ) - حموى در معجم البلدان ( ج 5 ، ص 284 ) مىنويسد : « ينبع در ابتداى وادى عقيق در مدينه واقع است . »
( 3 ) - عمدة الطالب . ص 339 ؛ و ر . ك : السلسلة العلويه ، ص 96 .
( 4 ) - الطبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 117 .
( 5 ) - تاريخ خليفه بن خياط ، ص 165 .
( 6 ) - نفس المهموم ، ص 328 .