شهادت خاندان عقيل « 1 »
در روز عاشورا
آن دسته از اعضاى خاندان عقيل كه به اعتقاد بيشتر مورخان در روز عاشورا همراه امام حسين ( ع ) به شهادت رسيدند ، اشخاص زير بودند :
1 - عبداللَّه « 2 »
بن مسلم بن عقيل
به اعتقاد ابن اعثم كوفى و نيز خوارزمى ، نخستين كس از خاندان عقيل كه به جنگ دشمن رفت ، عبداللَّه بن مسلم بود كه اين رجز را مىخواند :
امروز پدرم مسلم و ديگر جوانانى را كه جانشان را در راه دين پيامبر باختند ديدار مىكنم ،
آنان مانند قومى كه به دروغ گويى معروفند نبودند ، بلكه برگزيدگانى از خاندان هاشم ، آن بزرگواران صاحب نسب بودند .
هامش
( 1 ) - استاد قرشى گويد : « جوانان پاكباز خاندان عقيل براى جهاد شتاب مىورزيدند و مرگ را ناچيز مىشمردند . امام ( ع ) با ديدن دلاورى و شتابشان در دفاع از وى مىفرمود : « خداوندا قاتل خاندان عقيل را بكش . . . اى خاندان عقيل شكيبا باشيد كه وعده گاه شما بهشت است . » امام سجاد ( ع ) به خاندان عقيل علاقه بسيار زيادى داشت و آنان را بر ديگر افراد خاندان جعفر مقدم مىداشت . وقتى در اين باره از ايشان پرسيدند ، فرمود : من هرگاه روز همراهىشان با ابا عبداللَّه را يادآور مىشوم ، بر آنان رقت مىآورم .
نه تن از اين خاندان در راه دفاع از ابا عبداللَّه ( ع ) در ميدان نبرد به شهادت رسيدند . شاعر درباره آنان مىگويد : « با آه و ناله بر خاندان پيامبر گريه كن ،
هفت تن از آنان از خاندان على و نه تن از خاندان عقيل به شهادت رسيدند . »
( حياة الامام الحسين بن على ( ع ) ، ج 3 ، ص 249 ) و ر . ك : المعارف ، ابن قتيبه ، ص 204 ؛ نفس المهموم ، ص 321 ؛ جمهرة انساب العرب ، ص 69 . )
شايان توجه است كه سماوى زندگينامه هيچ يك از افراد خاندان عقيل را ، به جز مسلم بن عقيل ، محمد بن مسلم ، عبداللَّه بن مسلم ، محمد بن أبى سعيد بن عقيل ، عبدالرحمن بن عقيل و جعفر بن عقيل در شمار ياران امام حسين ( ع ) نياورده است . ( ر . ك : ابصار العين ) .
( 2 ) - مادر وى رقيه دختر امام أميرالمؤمنين ( ع ) بود ، كه او خود دختر صهباء ، ام حبيب دختر عباد بن ربيعة بن يحيى العبد بن علقمه تغلبيه است . گويند : وى را از اسيران يمامه و به قولى از اسيران عين التمر ، براى اميرالمؤمنين خريدند ؛ و او عمر أطرف و رقيه را براى آن حضرت به دنيا آورد . ( ابصار العين ، ص 89 - 90 ؛ مقاتل الطالبيين ، ص 98 تذكرة الخواص ، ص 229 )