شهادت غلام ترك
خوارزمى مىنويسد : « آنگاه غلامى ترك و جنگجو ، قارى قرآن و آشناى به زبان عربى ، از غلامان امام حسين ( ع ) به ميدان آمد و در حالى كه مىجنگيد اين رجز را مىخواند :
دريا از ضرب نيزه و شمشيرم مىگدازد و فضا از تير من پر مىگردد ،
هنگامى كه تيغم در كف آشكار مىگردد ، قلب حسود را مىشكافد .
پس از آنكه شمارى از سپاه دشمن را كشت ، او را محاصره كردند و بر زمين افكندند .
امام حسين ( ع ) بر سر بالين وى آمد . او چشم گشود و با ديدن حضرت تبسمى كرد و آنگاه به سوى پروردگار خويش شتافت » . « 1 »
ولى ابن شهر آشوب اشعار ياد شده را به غلام ترك حرّ نسبت داده ، مىنويسد :
« نقل شده است كه غلام ترك حرّ به ميدان آمد و اين رجز را مىخواند . . . » . وى همچنين نوشته است كه او هفتاد تن از مردان دشمن را كشت . « 2 »
اما سماوى در شرح زندگى « اسلم بن عمرو ، غلام حسين بن على ( ع ) » مىنويسد : « اسلم از غلامان حسين ( ع ) و پدرش ترك بود . پسرش ، اسلم ، كاتب بود . برخى سيره نويسان و مقتل نگاران نوشتهاند كه او به مبارزه دشمن رفت و اين رجز را مىخواند :
فرماندهء من حسين است و چه نيكو فرماندهى ! او مايهء شادى قلب پيامبر بشارت دهنده و بيم دهنده است .
او آن قدر جنگيد تا كشته شد . هنگامى كه بر زمين افتاد امام ( ع ) بر سر بالينش رفت . او كه اندك رمقى داشت به آن حضرت اشاره مىكرد . امام ( ع ) او را در آغوش گرفت و صورت به صورت وى نهاد . غلام تبسمى كرد و گفت : چه كسى همانند من است كه فرزند رسول خدا ( ص ) صورت به صورتش نهاده است ؛ و آنگاه جان به جان آفرين تسليم كرد » . « 3 »
هامش
( 1 ) - مقتل الحسين ( ع ) ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 28 .
( 2 ) - ر . ك : مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 104 .
( 3 ) - ابصار العين ، ص 95 - 96 . ولى سماوى در شرح زندگى واضح ترك ، غلام حرث مذحجى سلمانى مىنويسد : به گمان من اين واضح همان كسى است كه مقتل نگاران نوشتهاند او در روز دهم به پيكار دشمن رفت و در حالى كه پياده با آنان مىجنگيد مىگفت : دريا از ضرب نيزه و شمشيرم مىگدازد و فضا از تير من پر مىگردد .
هنگامى كه تيغم در كف آشكار مىشود ، قلب حسود را مىشكافد .
گويند : « در هنگام كشته شدن فرياد زد و كمك خواست . امام ( ع ) با شتاب خود را بر بالين او رساند و او را در آغوش گرفت . واضح در حالى كه جان مىداد گفت : چه كسى همانند من است كه فرزند رسول خدا ( ص ) صورت به صورتش نهاده است ؛ و آنگاه جان به جان آفرين تسليم كرد - خداى از او خوشنود باد . » ( ابصار العين ، ص 145 ) .
به اين ترتيب سماوى ميان واضح و اسلم در ترديد است . از همين رو در فايده سيزدهم مىنويسد : « . . و واضح رومى يا اسلم ترك ، هنگام كشته شدن ، امام ( ع ) بر بالينش رفت و او را در آغوش گرفت . . . » ( ابصار العين ، ص 226 ) .