آيا در روز عاشورا سى مرد به امام حسين ( ع ) پيوستند ؟
ابن عبد ربه اندلسى گويد : « سى مرد از كوفيان همراه عمر سعد گفتند : پسر دختر رسول خدا ( ص ) سه پيشنهاد به شما مىدهد ولى هيچ يك را نمىپذيريد ؟ آنگاه به حسين ( ع ) پيوستند و همراهش پيكار كردند . » « 1 »
اشاره :
آن دسته از منابع تاريخى كه داستان پيوستن سى مرد از سپاه عمر سعد به امام حسين ( ع ) را نوشتهاند ، ساعت و زمان اين كار را به طور دقيق معين نكردهاند . ولى از ظاهر برخى منابع چنين بر مىآيد كه اين كار در روز عاشورا صورت پذيرفت از اين رو ، برخى مورخان متأخر - با اتكاى به همين ظاهر - داستان اين پيوستن را پس از داستان حرّ ذكر كردهاند . « 2 » گروهى ديگر حتى چنين نوشتهاند : « بدون شك موضع حرّ بن يزيد در روحيهء بسيارى از سپاهيان ابن زياد تأثيرى عميق گذارد » ، از اين رو گروهى كه شمار آنها به سى سوار برآورد مىشود ، بى درنگ به حر پيوستند ! » « 3 »
نويسنده اين مطلب با صراحت عنوان مىكند كه پيوستن اين سى تن تأثير و نتيجه پيوستن حرّ به امام ( ع ) در صبح عاشورا بود .
اما در اينجا بايد چند نكته را مد نظر قرار داد :
1 - هيچ دليل تاريخى مبنى بر اينكه اين گروه پس از توبهء حرّ به امام پيوستهاند وجود ندارد .
2 - منابع تاريخى ديگر روايت مىكند كه عمل گرايش و پيوستن به امام ( ع ) از سوى مجموعهاى از سپاه ابن سعد ، در شب دهم انجام شد . براى مثال سيد بن طاووس مىنويسد :
هامش
( 1 ) - عقد الفريد ، ج 5 ، ص 128 ؛ نيز ر . ك : تهذيب ابن عساكر ، ج 4 ، ص 338 ؛ الامامة و السياسه ، ج 2 ، ص 6 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 3 ، ص 311 ؛ تاريخ الخميس ، ج 2 ، ص 298 ؛ ذخائر العقبى ، ص 149 ؛ الحسن ، ص 133 ؛ حياة الامام الحسين ( ع ) ، ج 3 ، ص 198 ، به نقل از تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 152 ؛ و در ترجمهء الامام الحسين ( ع ) و مقتله ، ص 69 ، 20 تن آمده است .
( 2 ) - ر . ك : حياة الامام الحسين بن على ( ع ) ، ج 3 ، ص 198 .
( 3 ) - سيد شباب اهل الجنه ، ص 277 .