تخطي إلى المحتوى الرئيسي

با كاروان حسينى از مدينه تا مدينه — صفحة 216

مساهمون:

ص٢١٦
مىشدند ، نام فرماندهانشان در كتابهاى تاريخى مىآمد ، ولى ما در پژوهشهايمان به چنين مأخذى دست نيافته‌ايم . از اين رو مىگوييم كه ما - به خلاف يقينى كه مسعودى دارد - يقين نداريم‌كه حتى يك نفر از اهل شام نيز در كربلا حضور نيافته باشد . به باور ما اگر افراد زيادى از شاميان به طور پراكنده در سپاه ابن زياد شركت جسته باشند ، امرى عادى است . حتى نمىتوان گفت كه شايد عدم تحقق چنين امرى غير ممكن است ، زيرا كه حكومت مركزى شام بايد در ميان اهل كوفه فرستادگان و افراد مورد اعتماد يزيد را گماشته باشد تا همهء اخبار جديد عراق به ويژه كوفه را به او گزارش دهند . ولى ما اين را يقين داريم كه شام هيچ واحدى نظامى براى رويارويى با امام حسين ( ع ) اعزام نكرد ؛ زيرا در اين باره هيچ اشارهء معتبرى در تاريخ نشده است ، بلكه دلايل تاريخى بسيارى وجود دارد مبنى بر اينكه ابن زياد قصد داشت از راه بسنده كردن به بسيج مردم كوفه براى از ميان بردن امام و يارانش ، قدرت فرماندهى برتر خود را به يزيد اثبات كند . براى يافتن حقيقت فوق در منابع تاريخى شواهد فراوانى وجود دارد .

نمونه عرف‌هاى نظامى آن روزگار

مرحوم قزوينى مىگويد : « بدان كه قانون جنگيدن با يكديگر در آن روزگار طبق آنچه از جنگهاى بزرگى چون صفين و غيره استفاده مىشود اين بود كه ميمنه ، ميسره ، قلب ، پهلو و ساقه و جايى براى تيراندازان و جايگاهى براى سنگ اندازان تشكيل مىدادند . هر كدام از ميمنه و ميسره ، تيرانداز و سنگ افكن داشتند . در ميان كسانى كه در قلب لشكر جاى داشتند افراد ويژه‌اى بودند كه جاى خود را ترك نمىگفتند و از وظيفه خود پا فراتر نمىگذاشتند و تا هنگامى كه نيروهاى ميمنه و ميسره باقى بودند ، حمله نمىكردند . آرى ، ميان نيروهاى قلب با نيروهاى قلب سپاه مقابل مبارزه روى نمىداد ، نخست نيروهاى ميمنه بر نيروى ميسرهء مقابل حمله مىكردند يا به مبارزه مىپرداختند . سپس نيروهاى ميسره با نيروهاى ميمنه مىجنگيندند . بنابراين آنچه در بيشتر مقاتل آمده است كه ميمنه ابن زياد به ميمنه لشكر امام ( ع ) حمله كرد ، شايد اشتباهى ناشى از بىدقتى و نا آشنايى به قانون جنگ باشد ،
با كاروان حسينى از مدينه تا مدينه — صفحة 216 | عزت الله مولائی / محمد جعفر الطبسي / عبد الحسين بينش