4 - ناراضيان : از جمله آنها بنابر يك احتمال چنان كه گفتيم خوارج بودهاند . گروه ديگر كسانى بودند كه در دوستى و اطاعت از امام ( ع ) ، اخلاص داشتند ، ولى به دليل شدت محاصره و مراقبت ، موفق به پيوستن به آن حضرت نگشتند . تا آنكه همراه سپاه ابن زياد به كربلا آمدند و در شب عاشورا يا پيش از آن با استفاده از فرصت به امام ( ع ) پيوستند . شمار اين افراد بسيار اندك است و نام و يادشان در زندگينامهء ياران امام ( ع ) آمده است . شايد بتوان گفت ، كسانى از همين افراد ، با سپاه عمر سعد همراه شدند ولى انتظار جنگ نداشتند و فكر مىكردند كه كار به صلح مىانجامد ، اما پس از آنكه شرايط امام ( ع ) مورد قبول قرار نگرفت و جنگ حتمى گشت ، به سوى امام ( ع ) روى آوردند و در ركاب آن حضرت جنگيدند تا كشته شدند . شمار اين افراد نيز اندك است . اما بخش اعظم ناراضيان كسانى بودند كه از ترس ابن زياد و به اجبار همراه سپاه عمر سعد بيرون آمدند . اينان افراد سست عنصر و گرفتار دو گانگى شخصيت بودند . از اين رو دلهايشان با امام و شمشيرهايشان با دشمنان امام بود . اينان هيزم آتش فاجعه و عنصر اصلى ارتكاب جنايت بودند .
آيا شاميان در واقعهء طف شركت داشتند ؟
مسعودى بر اين باور است كه شاميان در واقعهء طف شركت نداشتند . او مىگويد : « همهء سپاهيانى كه در جنگ با امام حسين ( ع ) و قتل وى شركت داشتند ، تنها از اهل كوفه بودند و هيچ شامىاى در آن واقعه شركت نداشت . . . » . « 1 » ولى از برخى متون تاريخى ديگر چنين استفاده مىشود كه شاميان دركربلا در روز عاشورا شركت داشتهاند .
ابن سعد در طبقات مىنويسد : « مردى از اهل شام على اكبر حسين ( ع ) را فراخواند .
مادر على اكبر دختر ابى مرة بن عروة بن مسعود ثقفى و مادر او دختر ابى سفيان بن حرب ، مادر بزرگ على اكبر ، بود ؛ و مىگفت : « تو با اميرالمؤمنين خويشاوندى ، اگر بخواهى به تو امان مىدهيم تا هركجا دوست دارى به روى . گفت : آگاه باش ، به خدا سوگند ، كه رعايت
هامش
( 1 ) - ر . ك : مروج الذهب ، ج 3 ، ص 71 ؛ و ( به نقل از وى ) تذكرة الخواص ، ابن جوزى ، ص 226 .