به سوى پيكان نيزهها و لبه تيز شمشيرها نمىروى ! آنهايى كه در پى شما فرستادهاند ، چنانچه رنج جنگ را از شما بر مىداشتند و زمينه را براى شما فراهم مىكردند و آنگاه نزد آنها مىرفتى . اين يك نظرى بود . اما با وضعيتى كه شما مىگويى ، به نظر من نبايد چنين كنى ! حضرت فرمود : اى بندهء خدا نظر تو بر من پوشيده نيست ! ليكن خداوند مغلوب فرمان خويش نگردد ! و سپس از آنجا كوچيد . » « 1 »
در روايت الارشاد آمده است كه اين پير ، منسوب به بنى عكرمه عمرو بن لوذان بود .
نيز در آنجا آمده است كه امام ( ع ) فرمود : اى بندهء خدا اين نظر بر من پوشيده نيست ليكن خداوند مغلوب فرمان خويش نگردد ! سپس فرمود : به خدا سوگند تا خونم را نريزند از من دست بر نمىدارند ! و چون چنين كردند ، خداوند كسى را برايتان چيره سازد كه آنان را زبون كند ، تا آنجا كه پستترين امتها باشند ! « 2 »
دينورى داستان اين رويداد را چنين نقل مىكند : « آنگاه رفت تا آن كه به بطن العقيق رسيد . « 3 » در آنجا مردى از بنى عكرمه با او ديدار كرد و خبر داد كه ابن زياد در كمين او ميان قادسيه تا عذيب « 4 » را لشكر چيده است . سپس گفت : جانم فدايت بازگرد ، به خدا سوگند كه جز به سوى نيزهها و شمشيرها نمىروى . به آنهايى كه نامه نوشتهاند اعتماد مكن . زيرا آنها نخستين كسانى هستند كه به جنگ تو خواهند شتافت . حسين ( ع ) گفت : به كمال ، خيرخواهى كردى و پاداش نيك بگيرى ! سپس بر او درود فرستاد و رفت . . . . » « 5 »
هامش
( 1 ) - تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 303 .
( 2 ) - ر . ك : الارشاد ، ص 205 .
( 3 ) - به نظر مىرسد كه بطن عقيق به اشتباه از سوى نسّاخ به جاى بطن عقبه نوشته شده است . و گرنه - طبقسياق پىگيرى حركت امام به وسيلهء دينورى - بايد پس از منطقهء زباله به سوى مكّه بازگشته باشد . زيرا وادى عقيق به مكّه نزديكتر است و در آنجا سه جايگاه است : ذات عرق ، غمره مسلخ . ذات عرق چهار ميلى منزلگاهى است كه - طبق بررسى ما از مهمترين منزلگاههاى راه - امام ( ع ) بدان رسيد و از مكّه دو مرحله ( حدود 92 كم ) فاصله دارد .
( 4 ) - آبى است ميان قادسيه و مغيثه كه تا قادسيه چهار ميل فاصله دارد . گفتهاند : دشتى است متعلق به بنىتميم ، و از منزلگاههاى حاجيان كوفه است . ( ر . ك : معجم البلدان ، ج 4 ، ص 92 ) .
( 5 ) - الاخبار الطوال ، ص 248 .