ديدگاه ما در اين باره
1 - روايت منزلگاههاى راه ، كه طبرى آن را از مردى از بنى فزاره نقل مىكند ، گذشته از ضعف سند - به دليل ناشناخته بودن فزارى - محتواى آن با حقايق تاريخى و جغرافيايى راست نمىآيد . زيرا زهير بن قين ، پس از انجام مراسم حج از مكّه باز مىگشت ، و اگر فرض كنيم كه او بلافاصله پس از پايان مراسم حركت كرده است ، تاريخ حركتش سيزدهم ذى حجّه بوده است . به اين ترتيب ميان زمان بيرون آمدن وى و امام حسين ( ع ) حداقل پنج روز اختلاف است . اگر چنين باشد چگونه اين بخش از روايت - كه به حسب ظاهر حاكى از حركت آنان همراه امام حسين ( ع ) است - مىتواند درست باشد : « ما همراه زهير بن قين بجلى ، از مكّه همراه حسين ( ع ) حركت مىكرديم ! ؟ » « 1 »
اما در عدم اعتماد به روايت بلاذرى همين بس كه از يك بنگاه خبرى گرفته شده است چون از عبارت « گويند » استفاده مىكند .
چنانچه فرض كنيم كه زهير بن قين پس از انجام مراسم حج - طبق روايت بلاذرى - با شتاب از مكّه باز گشت و در حركت جدّيت نشان داد و به هيچ چيز توجّهى نداشت ، اختلاف زمانى ، بر اختلاف مكانى تاثيرى نمىكند ، و همچنان به قوت خود باقى مىماند .
زيرا كه امام نيز - به حسب متون متعدد تاريخى - هنگام بيرون شدن از مكّه با شتاب حركت مىكرد و به چيزى توجهى نداشت !
از اين رو ، به احتمال قوى نخستين منزلگاهى كه امام ( ع ) با زهير يك جا جمع شد ، خود « زرود » بود . نه به اين دليل كه زهير از جمع شدن با امام ( ع ) در منزلگاههاى پيش از زرود خوددارى مىكرد ، بلكه به اين دليل كه اين منزلگاه اولين جايى بود كه آن دو مىتوانستند به هم برسند . يعنى زرود نخستين منزلگاهى بود كه زهير به سبب شتابى كه داشت ، مىتوانست امام ( ع ) را در آنجا بيابد !
هامش
( 1 ) - مؤيد اين مطلب ، گفتار طبرى ( ج 3 ، ص 302 - 303 ) به نقل از دو مرد اسدى است : « آن دو گفتند : پس از مراسم حج همه همّت ما اين بود كه در راه به حسين بپيونديم تا ببينيم كارش به كجا مىكشد . ما با شتران خود به سرعت رفتيم تا در زرود به او پيوستيم . . . »