مىكنيم . هر كس هم بخواهد در همين جا از ما جدا شود ، به قدر راهى كه پيموده ، به او كرايه مىدهيم . » آنگاه حق كسانى را كه در تنعيم از وى جدا شدند پرداخت و كسانى را كه با وى رفتند عطا داد و جامه پوشاند . . . » « 1 »
ليكن شيخ مفيد داستان كاروان را اين گونه نقل كرده است : رفت تا به تنعيم رسيد . در آنجا كاروانى را ديد كه از يمن مىآمد ؛ و براى بار و بند خود و يارانش چند شتر از آنها كرايه كرد و به شترداران گفت : هركس دوست داشته باشد با ما به عراق بيايد كرايهاش را كامل مىدهيم و با او خوشرفتارى مىكنيم . هركس دوست داشته باشد در طول راه از ما جدا شود ، به اندازهء راهى كه پيموده باشد ، به او كرايه مىدهيم . آنگاه گروهى با او رفتند و گروهى از رفتن خوددارى ورزيدند . « 2 »
آيا امام كاروان را مصادره كرد ؟
آقاى قرشى گويد : امام ( ع ) با مصادرهء كاروان اجازه نداد كه اموال آن براى سفرههاى شراب و پشتيبانى از ستم و بدرفتارى با مردم خرج شود . پيش از آن نيز امام ( ع ) چنين كارى را در دوران معاويه انجام داد . « 3 » به اعتقاد آيتاله سيد مهدى آل بحرالعلوم اين مطلب درست نيست و مقام امام والاتر از آن است كه چنين كارهايى را انجام دهد . « 4 » ولى به اعتقاد ما اين كار هيچ مانعى ندارد . امام ( ع ) حكومت يزيد و معاويه را غير مشروع مىدانست و مىديد كه اموال مسلمانان در راه فساد اخلاق و نشر بيهودگى و لودگى مصرف مىشود .
از اين رو ضرورت داشت آن اموال را مصادره كند . و در راه فقرا و نيازمندان به مصرف برساند . اين كار چه مانع شرعى و يا اجتماعى دارد ؟ « 5 »
هامش
( 1 ) - انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 375 - 376 . در پايان خبر گويد : گويند جز سه تن از آنها به كربلا نرسيدند ؛ و امام ( ع ) به هر نفر ده دينا و يك شتر اضافه داد و باز گرداند . » ( ر . ك : اللهوف ، ص 30 ) .
( 2 ) - الارشاد ، ص 202 و ر . ك : تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 296 .
( 3 ) - ر . ك : شرح نهجالبلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 18 ، ص 327 ؛
( 4 ) - رجال بحرالعلوم ، ج 4 ، ص 47 .
( 5 ) - حياة الامام الحسين بن على ( ع ) ، ج 3 ، ص 59 .