و ما كار نداريم كه خداوند مىخواهد با جنازهء تو چه كند ! « 1 » اما حسين ، اگر نزد ما نيايد ما او را نمىآوريم و اگر آهنگ ما كرد دست از او بر نمىداريم ! ولى اى پسر عقيل مىخواهم بدانم چرا به اين شهر آمدى ؟ و مردم را متفرق و پراكنده ساختى و آنان را به جان يكديگر انداختى ؟
مسلم گفت : من براى چنين كارى به اين شهر نيامدم . ليكن شما منكر را آشكار ساخته ، معروف را پنهان كردهايد و بدون رضايت مردم بر آنان حكم مىرانيد و آنان را وادار به كارى كه خدا فرمان نداده است مىكنيد و در ميان آنها مانند قيصر و كسرى رفتار مىكنيد .
ما آمديم تا آنان را امر به معروف و نهى از منكر كنيم و آنها را به كتاب خدا و سنّت پيامبر دعوت كنيم . ما شايستهء اين كار بوديم و از هنگام شهادت على بن ابىطالب خلافت از آن ما بوده و پيوسته نيز از آن ماست . ليكن آن را به زور از ما گرفتند ، زيرا شما نخستين كسانى هستيد كه بر امام هدايت خروج كرديد و ميان مسلمانان تفرقه افكنديد و حكومت را به غصب گرفتيد و با صاحبان حكومت با ظلم و تجاوز منازعه كرديد . شما مصداق قول خداى تبارك و تعالى هستيد كه مىفرمايد :
« وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ »
« 2 » . . .
آنگاه ابن زياد آغاز به دشنام على ( ع ) ، حسن ( ع ) و حسين ( ع ) كرد !
مسلم گفت : تو و پدرت سزاوار ناسزا هستيد . هرطور خواهى قضاوت كن . ما خاندانى هستيم كه گرفتارى به ما سپرده شده است ! [ سختى و ناملايمات از ما جدا نمىشود ! ]
عبيداللّه زياد گفت : او را بالاى قصر بريد و گردن بزنيد و سرش را به جسدش ملحق كنيد . « 3 »
مسلم گفت : به خدا سوگند ، اى ابن زياد اگر تو از قريش بودى و ميان من و تو رحم يا خويشاوندىاى بود مرا نمىكشتى . ليكن تو پسر پدرت هستى !
هامش
( 1 ) - اين روش امويان و كارگزارانشان شايان توجه است كه از رفتارشان به عنوان كار خدا تعبير مىكنند . آنانبه مردم چنين القا مىكردند كه حكومتشان بر مردم به فرمان خداوند است - و نبايد بدان اعتراض كرد - در اينجا ابن زياد نمىگويد چه مىكنيم ، بلكه مىگويد خداوند با جنازهء تو چه كند !
( 2 ) - به زودى ستمكاران خواهند دانست كه بازگشتشان به كجا است ( شعراء ، آيهء 227 )
( 3 ) - به روايت طبرى ، مسلم در اين جا گفت : « اى پسر اشعث ، به خدا سوگند اگر تو مرا امان نمىدادى تسليم نمىشدم . برخيز و با شمشير از من دفاع كن كه پيمان تو شكسته شد . » ( تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 291 )