تخطي إلى المحتوى الرئيسي

با كاروان حسينى از مدينه تا مدينه — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١

حركت امت در كوفه

پس از شهادت امام حسن عليه السلام ، كوفيان با امام حسين عليه السلام مكاتبه و اظهار اطاعت و فرمانبردارى مىكردند ؛ و از آن حضرت مىخواستند كه بر ضد معاويه قيام كند . بلاذرى مىنويسد : « پس از وفات حسن بن على عليه السلام ، شيعيان به همراه بنى جعدة بن هبيرة بن ابىوهب مخزومى « 1 » و ام‌ّجعده ، ام‌ّهانى دختر ابىطالب ، در سراى سليمان بن صرد اجتماع
هامش
( 1 ) - جعدة بن هبيره مخزومى : وى خواهرزاده اميرالمؤمنين ، على عليه السلام ، و مادرش ام‌ّهانى دختر ابىطالب‌است . جعده در روزگار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به دنيا آمد ؛ و از صحابه است . او در كوفه سكونت گزيد . او مردى دلاور ، شجاع ، شريف و فقيه بود . وى از سوى اميرالمؤمنين عليه السلام حكومت خراسان داشت . عتبة بن ابىسفيان به وى گفت : اين پايمردى در جنگ را از دايىات على دارى ؛ و جعده به او گفت : اگر تو نيز دايىاى مثل دايى من داشتى ، پدرت را فراموش مىكردى ! وى روايتى را از مادرش درباره داستان هجرت و خوابيدن اميرالمؤمنين عليه السلام در بستر رسول خدا صلى الله عليه و آله دارد ؛ و برخى از قضاياى روز شهادت على عليه السلام را نقل مىكند . عتبة بن ابىسفيان در يكى از روزهاى جنگ صفين گفت : من فردا به مصاف جعدة بن هبيره مىروم . معاويه به او گفت : به‌به ! قومش بنىمخزوم ، مادرش ، ام‌ّهانى ، دختر ابوطالب و پدرش ، ابوهبيرة بن ابىوهب ، همتايى كريم . . . ( ر . ك . شرح نهج‌البلاغه ، ج 18 ، ص 308 ؛ مستدركات علم الرجال ، ج 2 ، ص 130 ) . جعدة در ميان قريش شرافتى بزرگ داشت و زبان‌آور بود و على عليه السلام او را از همه بيشتر دوست مىداشت ( ر . ك . وقعة صفين ، 463 ) . از ظاهر خبر گردهمايى خانه سليمان بن صرد چنين برمىآيد كه در دوران نهضت حسينى جعده زنده نبوده چرا كه فقط به فرزندانش اشاره گرديده است : « همراه بنىجعدة بن هبيره . . . » . فرزندانش ، يحيى ( ناقل روايتى از حسين و از راويان غدير ) و عبدالله ( فاتح قهندر و بسيارى از خراسان ) هستند . گفته‌اند كه فرزند ديگرى به نام عمر نيز داشت ( ر . ك . مستدركات علم الرجال ، ج 2 ، ص 131 ، ج 8 ، ص 193 و شرح نهج البلاغه ، ابن ابىالحديد ، ج 18 ، ص 308 ) . درباره بنى جعده و رويدادهاى مربوط به آنان در فاصله ميان تشكيل اين اجتماع در خانه سليمان بن صرد تا روز عاشورا ، روز شهادت امام عليه السلام ، در تاريخ به چيزى دست نيافته‌ايم ؛ و اين موضوع پرسش‌هاى بدون پاسخ فراوانى را در ذهن خواننده باقى مىگذارد . از بلاذرى در الانساب ( ج 3 ، ص 377 ) نقل شده است : جعدة پسرش را همراه نامه‌اى نزد حسين عليه السلام فرستاد و او را از . . . برحذر داشت » . وى خطا كرده است و شايد اين نام تصحيفى از عون بن عبدالله بن جعفر باشد كه پيش از اين درباره‌اش سخن گفتيم .
با كاروان حسينى از مدينه تا مدينه — صفحة 291 | الشيخ نجم الدين الطبسي / عبد الحسين بينش