حضرت فرمود : اگر نزديكى اشيا به يكديگر و از ميان رفتن پاداش نمىبود ، به وسيله اينان با دشمن مىجنگيدم ، ولى من به خوبى مىدانم كه محل اوج گرفتن من آنجا است ، يارانم در آنجا كشته مىشوند و جز پسرم على عليه السلام هيچ يك از آنها نجات نخواهد يافت ! » . « 1 »
درنگ و نگرش
1 - واقدى در اين روايت كيست ؟ زراره چه كسى است ؟
واقدى اگر همان محمد بن عمر بن واقد ، ابوعبدالله اسلمى مدنى واقدى باشد ؛ وى در سال 120 ه به دنيا آمد و دوران امام حسين عليه السلام را درك نكرد ! « 2 »
چنانچه واقدى ، واقد بن عبدالله تميمى حنظلى باشد ، وى در دوران عمر بن خطاب وفات يافت « 3 » و او نيز دوران قيام حسينى به سال شصت را درك نكرد !
زراره شخصيت ناشناختهاى است ؛ خواه ابن خلج يا حلح ( مطابق دلائل الامامة ) يا صالح باشد .
نمازى در مستدركات علم رجال مىنويسد : ابن خلج از ياران حسين عليه السلام است و معجزاتش را ديد و خبر شهادت حسين عليه السلام و يارانش را از زبان خود آن حضرت شنيد .
ولى ابن صالح سه روز پيش از رفتن امام به عراق ، به ديدار آن حضرت مشرف شد . « 4 »
ولى نمازى ( ره ) پيش از روايت طبرى چيزى نقل نكرده و زراره را به خوبى نشناسانده است ! شايد در اين سند حذف و گسستگى صورت پذيرفته باشد و آن كسانى كه با امام عليه السلام ديدار كردند ، كسانى غير از واقدى و زراره بودند و نامهاىشان حذف شده است . والله العالم .
هامش
( 1 ) - دلائل الامامه ، ص 182 ، حديث شماره 98 / 3 و به نقل از او ، سيد بن طاووس در لهوف ، ص 125 ، و در آن آمده است : « و زرارة بن خلج » و نيز : « پيش از آنكه به عراق برود به او خبر داديم . . . ولى من به يقين مىدانم كه قتلگاه من و يارانم اينجا است . . . » . بحارالانوار ، ج 44 ، ص 364 ، به نقل از لهوف ، و در آن آمده است : « زرارة بن صالح » .
( 2 ) - سير اعلام النبلاء ، ج 9 ، ص 454 .
( 3 ) - مستدركات علم الرجال ، ج 8 ، ص 98 .
( 4 ) - مستدركات علم الرجال ، ج 3 ، ص 425 ؛ و ر . ك . تهذيب الكمال ، ج 6 ، ص 297 ، و ج 19 ، ص 263 .